het begin van een boek

Nog even over Heide Boonen...

Het fascineert me waar bij auteurs de muze zit. Vanwaar ideeën komen en hoe die verder rijpen tot wat vele pagina's later een heel boek wordt.

Heide vertelde dat het bij haar steeds begint als een beeld dat plots in haar hoofd opkomt. Een beeld met een landschap, een personage of meer misschien. Een sfeer die in de lucht hangt. Daarna begint ze zich af te vragen: Wat doet die daar? Waarom voelt die zich zo? Komt die ergens van of is die misschien ergens naartoe? Heel veel vragen voordat ten langen leste iets van een verhaal naar boven komt. Het is kiezen voor de moeilijke weg en dat siert haar. Als je haar boeken leest, kan je inderdaad begrijpen dat het zo gegaan is. Veel plaats voor emoties, gedachten, sfeer... Of zoals Heide zelf zegt: Ik schrijf alleen maar dunne boeken. Dat komt omdat er weinig in gebeurt. Hoe mensen zijn, en waarom ze reageren zoals ze reageren, daar gaat het vooral om.

het einde van het literaire kinderboek

Een van de aangename dingen van mijn vak is dat ik af en toe eens jeugdauteurs ontmoet. Zij zijn een ras dat ik erg hoog acht. Zo een ontmoeting heeft voor mij toch steeds weer iets magisch.
Vandaag mocht ik uit eten met Heide Boonen (Ed Franck wist ervan). We hadden een uitgebreide babbel over de tendenzen binnen de jeugdliteratuur. Allebei zijn we ervan overtuigd dat er tegenwoordig ontzettend veel rommel wordt gemaakt. Commercialiteit lijkt de enige maatstaf geworden. Nochtans zijn volgens Heide uitgeverijen toch nog steeds op zoek naar goede manuscripten. En dat op zich is natuurlijk wel hoopgevend. Maar literaire kinderboeken zijn volgens haar passé. Verkoopbaarheid primeert nu. Zelfs binnen een uitgeverij als Querido, waar kwaliteit toch altijd in het vaandel heeft gestaan, zijn die verschuivingen zichtbaar. Terwijl men vroeger met auteurs als A.M.G. Schmidt genoeg verdiende om minder commerciële boeken kansen te geven, moet nu elk boek commercieel rendabel zijn. Goed geschreven is geen bezwaar, maar toegankelijkheid is een must. Daar is natuurlijk niets mis mee. Maar heeft het literaire kinderboek dan geen reden tot bestaan meer? Wat met die - al is het een kleine - groep kinderen die niet alleen geniet van een goede verhaallijn, maar ook van stijl en taal? Mag voor hen het literaire kinderboek blijven bestaan? Ik geloof trouwens nog altijd dat het kan om kinderen literaire smaak bij te brengen. Ook groenten hebben we als kind moeten leren eten. Waar het aan ontbreekt is goede begeleiding, bijvoorbeeld (en vooral) vanuit het onderwijs. Daar wachten we nu al veel te lang op. Is nu ook het geduld van uitgevers uitgeput?
Heide, ik hoop dat je het toch een beetje te somber inziet...

Noot: Het jongetje op de foto leest een van de succesrijkste series van dit moment. Klik op de foto om te vergroten.

nog even een stempeltje

Ik ben vanmiddag even langs de plaatselijke doe-het-zelfzaak gereden voor een gordijnstang. Je weet wel, zo een baar waaraan gordijnen worden opgehangen. Ik had die nodig om een apart hoekje in te richten in onze bibliotheek, waar kinderen knus en gezellig boeken over liefde en vriendschap kunnen lezen. Zo'n stang kost amper 24 euro.

ik: Zou u een factuur kunnen maken op naam van de gemeente?
verkoopster 1: Oei, dat doe ik eigenlijk nooit. Daar moet ik verkoopster 2 voor vragen.
(Verkoopster 2 wordt omgeroepen naar de kassa te komen.)
verkoopster 2: Waarmee kan ik helpen?
verkoopster 1: Meneer zou hiervoor een factuur willen.
verkoopster 2: En betaalt u onmiddellijk of...
ik: Nee nee, de factuur moet aan de gemeente bezorgd worden en dan wordt dat gewoon op jullie rekening overgeschreven.
verkoopster 2: Oei, dat doen wij normaal niet. Daar moet ik even toestemming voor gaan vragen.
(Verkoopster 2 verdwijnt. Ik wacht en wacht. Verkoopster 1 zit ondertussen ongemakkelijk op haar stoel te wiebelen en doet haar best mij niet aan te kijken. Het wachten duurt steeds langer. Ik begin wat in een reclamefolder te bladeren. En daarna bekijk ik schijnbaar geïnteresseerd een voor een alle artikelen in het rek met fietsonderdelen. Uiteindelijk komt verkoopster 2 weer aangelopen.)
verkoopster 2: Het mag! Even kijken hoe dat nu moet.
(Verkoopster 2 zoekt onder de toonbank naar een map en haalt er een blad uit, een soort van stappenplan voor gevallen als dat van mij.)
verkoopster 2: Ah, ik moet eerst een nummer op dit formulier schrijven.
(Een andere map wordt gezocht. Verkoopster 2 begint ijverig te bladeren tot ze vindt wat ze zoekt. Op het blad met allemaal nummers en namen wordt een nieuw nummer toegevoegd, samen met mijn naam. Nu schrijft verkoopster 2 het nummer ook op haar formulier. Vervolgens handelt ze het hele stappenplan verder af terwijl ze mij luidop getuige laat zijn van alle handelingen die ze op de computer doet. Het zijn er heel wat.)
verkoopster 2: En nu moet er nog een stempel op.
(Ze begint koortsachtig alle laden te doorzoeken.)
verkoopster 2: Weet je, normaal doet verkoopster 3 dit soort zaken, maar vandaag is ze er niet.
(Tenslotte richt ze zich tot verkoopster 1.)
Verkoopster 2: Weet jij misschien waar die stempel ligt?
(Verkoopster 1 haalt haar schouders op.)
verkoopster 2: Dan moet ik even gaan vragen op het bureel.
(Ze verdwijnt weer. Ondertussen neem ik mijn wachtpose weer aan. Ik glimlach vriendelijk naar alle klanten die langzaam aan de kassa voorbijdruppelen en maak hen duidelijk dat ze voor mogen. Af en toe excuseer ik me omdat ik genant in de weg sta. Het bureel moet waarschijnlijk in een ander dorp zijn. Ik verlies mijn geduld niet. Uiteindelijk komt verkoopster 2 weer aangelopen. Ze houdt triomfantelijk een stempel omhoog. Op het moment dat ze de stempel wil plaatsen, houdt ze zich plots in.)
verkoopster 2: Ik zal misschien eerst even proberen op een papiertje.
(Ik werp haar een begrijpende blik toe.)
verkoopster 2: Zo, zullen we de factuur opsturen?

Ik bedenk even hoeveel het uurloon van een verkoopster moet bedragen en weeg dat af tegen de luttele 24 euro die aan mij verdiend kan worden. Ik besluit dat ik de zaak een postzegel zal besparen en stel voor de factuur zelf mee te nemen.

de échte nieuwswaarde

Dendermonde is even wereldnieuws. Heel erg is dat. Ik heb vanmorgen mijn eigen zoontje naar de onthaalmoeder gebracht. Ik kan misschien een beetje begrijpen wat die ouders nu meemaken. Als zij straks thuiskomen ademt hun hele huis nog toekomst uit. De kleertjes die ze gekregen hebben voor als hun kindje weer een paar maten groter zou zijn. Het speelgoed dat nog in de kast ligt om later te geven. Al die babyvoeding die nog staat te wachten op een volgende maaltijd. Misschien zelfs nog een hele lijn wenskaarten tegen de muur waarop alle geluk en een fantastisch nieuw leven wordt gewenst. Je kan dat met geen woorden beschrijven.

Maar wat is nu de echte nieuwswaarde van deze gruwel? Het feit dat een man een kinderdagverblijf is binnengegaan en er kinderen en verzorgsters heeft neergestoken? Op de website van Het Belang van Limburg staat op dit moment al een zinloze poll over het al of niet zinvol zijn van strengere beveiliging op kinderdagverblijven. Op dit ogenblik stemt al twee derde vóór. Dat is toch absolute onzin! Toen een paar dagen geleden gepeild werd naar de mening van diezelfde mensen over de mogelijke invoering van een snelheidsbeperking op autosnelwegen, was haast iedereen nog tégen. Terwijl dat toch ook om veiligheid - zelfs van kinderen - gaat en WEL een structureel probleem is. De kans dat er opnieuw een gestoord iemand een kinderdagverblijf binnenwandelt en verschrikkelijke dingen doet is heel erg klein. Natuurlijk kan je dat niet uitsluiten, maar het verleden leert dat zulke vergrijpen in ons land maar uiterst zelden voorkomen. Hechten we er dan precies daarom zo'n grote nieuwswaarde aan? Ik hoop het niet. Voor mij zit de nieuwswaarde hierin: hoe komt het dat de maatschappij erin slaagt mensen zodanig te isoleren dat ze zich onbegrepen, gefrustreerd, haatdragend gaan voelen, zodat enkelingen van hen zelfs tot zoiets in staat zijn. Waarom willen we die mensen die we niet kunnen of willen begrijpen steeds uit onze samenleving bannen, liefst zelfs wegsnijden? Dat die vraag eens gesteld wordt. Dát is voor mij de echte nieuwswaarde.

Enfin, ik ga nu Miel halen bij de onthaalmoeder. En je kan er van op aan dat hij vandaag nog een steviger knuffel krijgt dan anders.

vandaag

Heb jij ook het gevoel dat de wereld vandaag opeens een stuk gezelliger is geworden?

banaan

Het is nog een paar dagen wachten op de officiële beëdiging van Obama als nieuwe president van de Verenigde Staten, maar de gekte slaat toch al toe.

Wat zal Obama in zijn inauguratiespeech zeggen? Bij verschillende bookmakers kan je al gokken op specifieke woorden die in de toespraak zouden voorkomen. Met het woord 'banaan' valt momenteel het meeste geld te verdienen. Als Obama dit woord gebruikt, verdien je je inzet duizend keer terug.

Wie van plan is om ook naar het bal achteraf te gaan, kan alvast haar jurk laten registreren. Niets is immers zo genant om veel geld te spenderen aan je outfit om dan te moeten vaststellen dat een andere genodigde precies dezelfde tenue draagt. Op http://www.dressregistry.com/ kan je aangeven in welke baljurk je komt. Andere balgasten zijn dan meteen gewaarschuwd.

zeker lezen

Van wolf tot watje

(Jan Paul Schutten)

Een literair informatief boek voor kinderen. Er zijn er niet veel, maar af en toe verschijnt er toch eens eentje. Van wolf tot watje is zo een boek.

Literair, want dat Jan Paul Schutten kan schrijven heeft hij al eerder bewezen. Dit is eerder een boek om van voor tot achter uit te lezen, dan om met de inhoudstafel als uitvalsbasis hier en daar een interessant item uit te pikken. Jan Paul maakt het de lezer wel niet lastig, want zijn stijl boeit enorm.

Ook op en top informatief, want de auteur hééft wat te vertellen. De invalshoek is op zich al interessant. Alhoewel het boek over huisdieren gaat, is dit niet het zoveelste boek in de rij dat vertelt hoe je je hond moet borstelen en wat en hoe vaak je je cavia moet voeren. Jan Paul Schutten gaat op zoek hoe onze huisdieren geëvolueerd zijn uit hun wilde voorouders. Het eerste hoofdstuk is meteen het interessantste. Hier wordt op een fascinerende manier uitgelegd hoe dieren denken. Talrijke vergelijkingen maken het voor kinderen perfect begrijpbaar. En meteen wordt iedereen die zijn huisdier te veel menselijke trekjes wil toedichten deftig op zijn plaats gezet. Daarna worden verschillende huisdieren apart toegelicht. De informatie verrast voortdurend. Wist je bijvoorbeeld dat we onze hond en onze kat terug kinds hebben gemaakt om ze als huisdier te kunnen houden?

Alhoewel het een informatief boek is, werd gekozen voor enkel illustraties (van Sebastiaan Van Doninck overigens). Soms zou je misschien een foto missen. Als de auteur het bijvoorbeeld heeft over een weinig bekende kruising tussen twee dieren, dan wil je wel eens weten hoe die eruit ziet.

Een absoluut minpunt zijn de talrijke spellingsfouten, woorden die er te veel staan of stukken zin die helemaal verdwenen zijn. Redactioneel is hier toch wel heel wat foutgelopen.

De vormgeving mag er dan weer wel zijn. Het werken met verschillende lettertypes is functioneel en maakt het makkelijk leesbaar.

Van wolf tot watje is een boek dat iedereen die een huisdier heeft maar beter kan gelezen hebben. Maar ook als je er geen hebt zal je er geen spijt van hebben.

Voor 10+

mijn score: ====