lettererf

lettererf stopt er mee...

2010-05-07T23:28:00.004+02:00

... maar ik zwaai je niet uit. Ik verwijs je door:

Mijn bedenkingen over jeugdliteratuur vind je terug op vertel eens. Daar staan vanaf nu ook mijn lijstjes 'gelezen in de maand...'

Wie eerder houdt van korte berichtjes over jeugdliteratuurmoet absoluut naar de blog van Jeugdbib Ham. Diezelfde berichtjes vind je ook op de Facebook-fanpagina.

En wie denkt mij goed genoeg te kennen om mijn persoonlijke Facebookvriend te worden, kan mij hier vinden.

uitdunnen

2010-04-16T23:33:00.005+02:00

Help! Na jaren verzamelen is mijn collectie kinder- en jeugdboeken ongeveer 800 boeken groot. Mijn boekenrek in mijn vorig huis stond allang vol. De rest zat in dozen op zolder.

Maar nu ik verhuisd ben heb ik me twee identieke oude eiken boekenkasten aangeschaft (lang leve Kapaza). Zo met doorzichtig glas in de deurtjes zodat je de boeken goed ziet staan.

Maar vanaf nu wil ik alleen nog maar die boeken bewaren die me op de een of andere manier enorm geraakt hebben. Ik wil mijn verzameling echt uitdunnen. Ik hou die boeken waarvan ik denk: ooit moet ik die nog eens herlezen (al weet ik best dat het er toch nooit van komt, ik heb gewoon nog te veel om te lezen). Maar de rest moet weg. Ook al zijn die goed, echt wel goed of toch wel echt heel erg goed. Hooguit honderd wil ik er overhouden. En komt er een nieuw bij, dan moet er een ander uit. Wat ik dan na jaren overhoud moet echt iets zijn om van te likkebaarden (ik zoek nog een beter superlatief).

Maar ondertussen zit ik dus met pakweg 700 boeken te veel. Iemand een idee wat ik er mee kan doen?

gelezen in de maand maart

2010-04-07T22:34:00.005+02:00

Ik was een rat (Philip Pullman en Harmen van Straaten) - 9+ =====
Een sprookje over een jongetje dat zich op een Pinokkioachtige manier steeds dieper in nesten werkt, zonder zelf te weten waardoor. Je zou kunnen denken dat dit niet erg origineel is, maar dat is het juist wel door de ongelooflijk verrassende plot. Voorts wordt met heel veel humor ook de macht van de media op de korrel genomen. Bovendien bewijst Philip Pullman weer eens een rasverteller te zijn.

De man in de wolken (Koos Meinderts en Annette Fienieg) - 5+ =====
Een weinig verrassend verhaal over hoe bezit niet altijd gelukkig maakt. Maar ondanks de moraal die er vingerdik op ligt is er weinig mis mee.

Het boek van Max Berg (Aleksander Melli) - 14+ =====
Controversieel verhaal over een groep kinderen die op een eiland worden neergezet en daar zelf alle regels mogen bepalen, als onderwerp van een tv-realityshow.
Intrigerend verhaal met vooral een heftig einde, maar de tussenkomsten van de verteller zijn vaak te uitvoerig en overbodig. Ook de hoofdpersoon lijkt wel erg slim voor zijn twaalf jaar (zelfs voor een nerd), en dat maakt het personage niet altijd geloofwaardig.

Verkleedfeest (Nannie Kuiper en Alice Hoogstad) - 3+ =====
Een verhaal in versvorm. De verzen mochten soms wel wat spitsvondiger zijn.

De boomhut (Marije Tolman en Ronald Tolman) - 3+ =====
Een prachtig tekstloos prentenboek over een hele warme plek waar het heerlijk is om voluit dier (of kind) te zijn. Bijzonder mooie prenten die opvallen door de vele sferen die vooral door kleuren worden opgeroepen. De personages lijken misschien wel zeemzoet, maar dan toch met een subtiel artistiek randje.

Roodgeelzwartwit (Brigitte Minne en Carll Cneut) - 5+ =====
Een verhaal over kinderlijke vriendschap, de baas spelen en de ruzies die daarbij horen. Sober geschreven. Wat moraliserend. Maar dit boek proef je natuurlijk voor de schitterende prenten van Carll Cneut.

De bewakers van Astragan (Luc Embrechts) - 12+ =====
Dit boek heb ik uitgelezen in opdracht. Fantasy opgebouwd rond een waslijst aan clichés. Door de vele trucjes die toegepast worden om spanning in het verhaal te brengen wordt het zo ongeloofwaardig dat net die spanning wordt onderuit gehaald. Maar vooral taalkundig loopt het in dit boek erg mank. Sorry, maar dit is echt niet goed. Gauw vergeten.

mededeling

2010-03-11T21:52:00.003+01:00

Ik had het graag zelf officieel gedaan, maar kan het toch niet zo goed als Miel het doet. Kijk maar naar het filmpje.

nieuwe blog

2010-03-05T21:16:00.004+01:00

De jeugdbib van Ham heeft een hele leuke blog. Ik mag dat zeggen, want ik heb hem zelf gemaakt.

De blog is niet zozeer bedoeld voor kinderen (want kinderen bloggen volgens mij niet) en ook niet echt voor mensen zoals wij die elke dag midden in de boeken staan. Het is eerder bedoeld om mensen die elke dag tussen de kinderen staan een beetje warm te maken voor jeugdliteratuur. Er is ook een fanpagina op facebook met nagenoeg dezelfde inhoud.

De blog heeft een tijdje op proef gedraaid, maar eergisteren hebben we hem bekend gemaakt. Maar nu heb ik bezoekers nodig. Want anders moet ik hem van mijn werkgever weer opdoeken.

Dus als de bliksem naar hier om de blog te bekijken of naar hier om fan te worden via Facebook!

gelezen in de maand februari

2010-03-02T22:15:00.002+01:00

Verhalen uit een verre voorstad (Shaun Tan) - 12+ =====
Shaun Tan leerden we kennen in het tekstloze De aankomst. Maar deze keer bewijst hij ook nog eens een goed schrijver te zijn. Het boek bestaat uit een reeks kortverhalen, surrealistisch, en telkens de lezer verwonderend achterlatend. Mijn favoriet is dat van de buitenlandse student.
Prachtig geschreven, prachtig geïllustreerd en prachtig uitgegeven.

De vriend van de vriendin van de moeder van Maja (Katarina Kieri) - 15+ =====
Op het eerste zicht een aantal losse novelles, over opgroeien, liefde en kwetsbaarheid, maar naarmate het boek vordert blijken ze allemaal ragfijn met elkaar verbonden te zijn.
Na het lezen ben je geneigd het boek onmiddellijk opnieuw te lezen, om door wat je nu meer weet met andere ogen naar de verhalen te kunnen kijken.

De 17de zomer van Maurice Hamster (Laure Van den Broeck) - 14+ =====
Een debuutroman die bij vlagen heel knap geschreven lijkt te zijn en elders dan weer totaal ontspoort. Er zijn momenten dat er te weinig met verhaalelementen gebeurt en op andere momenten zijn vergezochte kunstgrepen toegepast of worden overdenkingen ellenlang uitgeschreven. Bepaalde dialogen zijn erg ongeloofwaardig qua taal. Een Boekenwelp waard? Ik vind van niet.

Roodkapje (Lucy Cousins) - 2+ =====
Bekende en minder bekende sprookjes worden herleid tot enkele zinnen die toch precies de essentie van het verhaal vatten, zodat ze begrijpbaar zijn voor een jonge kleuter. Vaak wordt gebruik gemaakt van herhalingen, waar deze kinderen dol op zijn. Er worden naar hartelust mensen en dieren opgegeten, maar toch wordt het nooit eng. En de heerlijke illustraties zijn precies in de stijl die we van Lucy Cousins gewoon zijn: ruw geschilderd, maar raak.

goed en kwaad in jeugdliteratuur

2010-02-19T22:19:00.002+01:00

We hebben in Vlaanderen al een woelig jaarbegin gehad. Een nieuwe seriemoordenaar, een verwoestende gasontploffing, een catastrofale treinbotsing…

Het is boeiend eens te bekijken hoe de mensen die hierbij betrokken zijn in de media worden opgevoerd. Van slachtoffers worden haast bovennatuurlijke helden gemaakt. Ze zouden geen vlieg kwaad doen, waren overal en door iedereen geliefd, hun inzet voor andere mensen wordt dik in de verf gezet. Je zou er haast nederig bij worden. Tegen zulke supermensen verdwijnen wij, gewone stervelingen, in het niets.
Een dader wordt dan weer afgeschilderd als een eenzame zonderling. Zelfs als achteraf blijkt dat zo iemand ook gewoon een vader of een vriend kan zijn, dan wordt dat al gauw een geboren misleider, een gewetenloze manipulist.

Kijk, ik wil hier nu geen discussie voeren over hoe erg de misdaden wel zijn die Ronald J. heeft gepleegd. Ik wil ook niet afdingen op het feit dat slachtoffers best aangename mensen kunnen zijn. Maar ik vind het heel ongezond dat mensen alleen maar eenzijdig naar deze mensen kunnen kijken. Blijkbaar heeft de modale mens dat wit-zwartbeeld nodig om met dergelijk nieuws te kunnen omgaan. Blijkbaar doen we spontaan aan de 'ontmenselijking' van bijvoorbeeld een dader en de ophemeling van een slachtoffer om alles beter te kunnen plaatsen. Mensen kunnen vaak geen andere 'waarheid' aan dan dat de wereld uit goede en slechte mensen bestaat. Met nuancering hebben ze het moeilijk.
Dienen deze polariserende portretteringen de waarheid? Waarschijnlijk niet altijd. Je kan je bijvoorbeeld de vraag stellen of de kinderen van Ronald J. ook op die manier naar hun vader kijken.

Boeken kunnen echter helpen zwart-witdenken te doorprikken. Daarom dat het ontzettend belangrijk is dat er kinderboeken bestaan waarin de scheiding tussen goed en kwaad niet zo gemakkelijk te trekken is. Boeken die niet meedoen aan die voortdurende polarisering. Boeken waarin ook mensen met slechte trekken menselijk worden neergezet. Zodat kinderen een correcter mensbeeld meekrijgen. Zodat ze dingen ook van een andere kant kunnen en durven bekijken.

Zo in de vlugte kom ik al aan enkele boeken die wat dat betreft een nuttige bijdrage hebben geleverd. Weet je er nog meer? Vul maar aan.

Marja - Lies Bate (12+)
Allemaal willen we de hemel - Els Beerten (14+)
Duivelshanden - Heide Boonen (12+)
Het nachtland - Jan de Leeuw (14+)
Al zijn eendjes - Christian Duda (7+)
Right behind you - Gail Giles (14+)
Vallen - Anne Provoost (14+)

Ik zeg wel vaak wat ik niet goed vind aan een boek. Wat is dan wel een eigenschap van goede jeugdliteratuur? Genuanceerd omgaan met goed en kwaad zou er een kunnen zijn. Alhoewel dat ook niet altijd hoeft. Sommige auteurs gaan dan weer zo karikaturaal om met goed en kwaad dat het op die manier ook weer sterk wordt. Maar als het duidelijk is dat het om karikaturen gaat, draagt dat natuurlijk ook bij tot het nuanceringsvermogen van kinderen.

bericht voor de weerman

2010-02-15T15:21:00.006+01:00

Beste Frank,

Eerst was wit verrassend, en toen was wit mooi. Wit was idyllisch, sprookjesachtig, schilderachtig. Wit was haardvuur. Wit was lekker dicht bij elkaar.

Maar nu is wit wit. En wit is koud. En wit is glad.

Daarom deze vraag. Wil je in je volgende weerbericht eens een keertje lente voorspellen? Dat is niet moeilijk. Een beetje zon, een temperatuur van boven de vijf, misschien richting de tien. Zeg dat hier en daar de krokussen al beginnen te bloeien. En vertel dat op het middaguur met een trui en buiten de schaduw het al best aangenaam kan zijn.

Het hoeft niet eens waar te zijn. Als je het maar voorspelt. Dan is mijn dag al goed.

valentijnscadeau

2010-02-14T00:53:00.003+01:00

geen goud of diamanten ring
zegt hoe eindeloos mijn vertrouwen is
geen boeket van rode rozen
vertelt hoe groot voor u mijn hou'en is
om je te doen weten
hoe diep je me vanbinnen raakt
is frans parfum te vluchtig
en om te laten voelen
hoe graag ik zomaar bij je ben
is dit gedicht te luchtig
dus knoop ik maar een strik
om mijn allerinnigste zoen
en hoop dat jij hem
heel voorzichtig
heel
voorzichtig
zal opendoen

r.i.p. Karsten

2010-02-07T20:48:00.002+01:00

De laatste week was hij al ziek. Hij kwam zijn mandje niet uit. Zijn ademhaling grolde. Hij hoestte. En hij at niet. Maar sinds een paar dagen ging het precies weer beter. Gisteren liep hij zelfs weer buiten rond.

Maar toen we vanavond thuiskwamen lag Karsten dood voor zijn mandje.

We hebben (hadden) twee katten. Polle is de schuchtere, maar Karsten liet zich altijd geduldig door Miel strelen, zelfs al was dat tegen de haren in.

Karsten was bijna 10 jaar.

gelezen in de maand januari

2010-02-06T20:21:00.003+01:00

De wei van koe (Paul de Moor en Martijn van der Linden) - 6+ =====
De wei geurt naar herfst en munt. De dag gloeit. "Wat een plek!" zegt Koe.
Een boek met enkel eenlettergrepige woorden. Maar een onomstootbaar bewijs dat een literair kinderboek voor beginnende lezers echt kan.

Een wel heel bijzondere kerst (Kristien In'-t-Ven en Geert Vervaeke) - 6+ =====
De aantrekkelijke vormgeving deed me besluiten dit boek te lezen, maar het verhaal bleek een tegenvaller. Nogal rommelig allemaal. Soms lijken er wel stukken te ontbreken.

Reis naar het einde van de wereld (Henning Mankell) - 12+ =====
Het vierde deel over Joel, die zich in dit verhaal losmaakt van zijn vader en zijn teruggevonden moeder en de stap zet naar de volwassen wereld. Erg droog, maar toch mooi en vlot verteld. Een boek dat zeker ontroert. Op de rug staat dat het boek geschikt is voor 10+, maar de thematiek lijkt me toch meer voor 12+.

Als niemand kijkt (Marjolijn Hof en Iris Kuijpers) – 14+ =====
Er bestaat zoiets als het Marjolijn Hof-kwaliteitslabel: dramatische gebeurtenissen via een originele invalshoek toch luchtig en geestig vertellen. Dit boek draagt dat label niet. De invalshoek mocht Marjolijn sowieso niet zelf bedenken. Het verhaal is immers het waargebeurd verhaal van Iris Kuijpers, dat is nu eenmaal eigen aan de Slashreeks. Luchtigheid en geestigheid zouden hier trouwens niet gepast hebben. Het verhaal dat overblijft is zeker niet slecht, maar nu ook weer niet van wereldformaat. Misschien dat Iris Kuijpers daarvoor toch net iets te weinig te vertellen had.

De schilder, de duif en de dingen (Paul de Moor) - 10+ =====
Heel poëtisch sfeerportret van het dorp waarin kunstenaar Roger Raveel opgroeide en welke invloed dat had op zijn werk. De score die ik geef is vanuit mijn standpunt als volwassene, want ik stel me de vraag of er kinderen zijn die dit willen lezen. Ik vrees dat het daarvoor metaforisch veel te ver gaat. Hier schreef ik daar een opiniestuk over.

een dieet van andere boeken

2010-02-03T23:18:00.005+01:00

Gisteren hadden we Marjolijn Hof te gast in onze bib. Ze gaf een schitterende lezing aan de kinderen van het zesde leerjaar en mocht een Gouden Lijstje onthullen.

De kinderen vroegen haar welke boeken ze zelf het liefst leest. Maar diplomatisch als ze is, wilde ze daar niet op antwoorden. "Maar het is belangrijk dat je heel veel verschillende dingen leest," zei ze. "Wat lezen jullie bijvoorbeeld?"
"Geronimo Stilton," klonk het in koor.
"En wat nog?" vroeg Marjolijn.
"Niks," zeiden de kinderen. "Alleen maar Geronimo Stilton."
"Als ik je baas was, dan zou ik je op een dieet zetten van andere boeken," zei Marjolijn.

Overigens liet ze het daar niet bij. Ze durfde echt wel met de kinderen in discussie te gaan en probeerde hen duidelijk te maken dat een boek van Stilton, dat geschreven wordt door een team, toch iets heel anders is dan een boek geschreven door een auteur. Maar nooit keek ze op de kinderen hun leesgedrag neer. En dat was knap.

humor

2010-01-26T20:21:00.003+01:00

Deze was te leuk om te laten liggen. Klik op de afbeelding om te vergroten.

Sabien Clement jarig

2010-01-18T20:50:00.003+01:00

Vandaag wordt Sabien Clement 32. Vlaanderen heeft momenteel een heel sterke lichting jonge illustratoren. En Sabien Clement is er ongetwijfeld één van. Sabien hanteert een stijl die je direct herkent, waarbij heldere kleuren en lijnen in Chinese inkt of balpen centraal staan. Maar ze mengt ook graag verschillende technieken, zoals het gebruik van wrijfletters of oude elementen in collages. Lichaamsverhoudingen zijn er om mee te spelen. Lange nekken en kleine, smalle hoofden. Het geeft haar de mogelijkheid om de personages heel levendig en zwierig weer te geven.

Acht jaar doet ze dit werk nog maar, maar in die tijd heeft ze heel veel erkenning gekregen. Dat resulteerde onder andere in een Boekenpauw voor En iedereen ging op zijn mieren zitten (12+), twee Boekenpluimen en een Gouden Uil voor Linus (10+), dat ze samen met Pieter Gaudesaboos illustreerde en waarvoor Mieke Versyp de tekst schreef.

Uitspraak van Sabien Clement: "Voor mij is een prentenboek pas echt goed als je er bij elke lezing weer nieuwe dingen in kunt ontdekken."

Carll Cneut jarig

2010-01-08T18:50:00.005+01:00

Vandaag wordt Carll Cneut 41. Carll Cneut een rijzende ster noemen is een groot understatement. Sinds hij veertien jaar geleden zijn eerste stappen als illustrator heeft gezet heeft hij zichzelf naar de absolute top gepiloteerd. Toch is zijn werk nog steeds in evolutie. Het is waanzinnig hoe hij kleuren steeds intenser kan laten spreken. In details weet hij voortdurend nieuwe verhalen op te wekken. De expressieve kracht van zijn figuren is enorm. Sprookjesachtige prenten die in alles toch vooral een ode lijken te zijn aan de fantasie.

Het kan dan ook niet anders of Carll Cneuts prijzenkast is dik gevuld. Twee Boekenpauwen, twee Boekenpluimen en een Zilveren Penseel staan samen met tal van internationale onderscheidingen in zijn kast te blinken. Maar Carlls magnum opus is voorlopig toch Het geheim van de keel van de nachtegaal (8+), waarvoor hij samen met Peter Verhelst in 2009 de Gouden Uil en de Woutertje Pieterse Prijs ontving. Het huwelijk met Peter Verhelst zorgde voor een boek zoals er maar heel zelden een gemaakt wordt.

Uitspraak van Carll Cneut: "Ik wil graag prenten maken die geen kader hebben. Oneindig aflopen. En die de fantasie van de kinderen willen prikkelen. Zij worden gevraagd om de prenten in hun fantasie te vervolledigen en elk doet dat op zijn eigen manier. Dat vind ik fascinerend. Maar misschien is het een utopie."

gelezen in de maand december

2010-01-05T21:43:00.002+01:00

Het verhaal van de beer met zijn zwaard (Davide Cali en Gianluca Foli) - 5+ ===

Anton en het kerstcadeau (Ole Könnecke) - 5+ ===
Alweer het derde boek van Anton, maar in tegenstelling tot de twee vorige nu voor oudere kleuters geschreven. De verhaallijn is minder verrassend deze keer. Maar de tekenstijl van Könnecke, die de klare lijn wel van Hergé geërfd lijkt te hebben, is weer fantastisch. Opnieuw gebruikt hij weer slechts enkele kleuren om een aparte sfeer te scheppen, deze keer grijs, blauw, oranje en wit. Ik ben alleszins een fan.

Paniek in Ploenk (Henk Hardeman en Saskia Halfmouw) - 9+ ===
Een qua taal goed geschreven dertien-in-een-dozijn-verhaal, maar toch vooral niet meer dan dat. Graag had ik deze schrijver eens een originele verhaallijn zien uitwerken, want schrijven kan hij volgens mij wel.

Leopold Leeuw (Loes Hazelaar en Nanne Meulendijks) - 8+ ===
Drie kortverhalen over een leeuw die het niet gemakkelijk heeft koning te zijn. Heel aardig en origineel geschreven, waarbij vooral de gelaagde humor opvalt. Het derde verhaal kan echter niet tippen aan de eerste twee.

liever zo dan met een sms-bericht

2010-01-01T20:39:00.003+01:00

Er zijn van die mensen die denken dat in de nacht van oud naar nieuw werkelijk iedereen tot aan de ochtendzon aan het vieren is. Laat ik het voor hen even duidelijk stellen: dat is niet vanzelfsprekend zo.

Vroeger deden wij op oudjaar ook mee aan schranspartijen, gevolgd door eindeloos dansen en met een intermezzo van vuurwerk waarbij de knallen toch belangrijker waren dan het lichtspektakel. Maar nu hebben wij een kind. Een kind dat nog niet beseft wat een oud en een nieuw jaar is en er dus geen rekening mee houdt dat het mama en papa op nieuwjaarsochtend best wat langer kan laten slapen. Bovendien moest mijn vriendin vandaag sowieso om kwart voor zes haar bed uit, want in de zorg moet er ook op nieuwjaarsdag gewerkt worden. We hielden het dus bescheiden gisteravond onder ons tweetjes. Met olijfjes en kaas en een glaasje wijn. En om middernacht gaven we elkaar een innige zoen op de mond en trokken naar bed. Om te slapen.

Maar dat had de vierende massa niet begrepen. De hele nacht door werden we wakkergebiept door mensen die ons per sms absoluut een gelukkig nieuwjaar wilden wensen. Liefst nog verschillende keren na elkaar, om er zeker van te zijn dat de berichtjes toch zouden toekomen. We vlogen dan telkens recht in ons bed, gromden wat en probeerden ons hoofd nog dieper in ons kussen te duwen. En de gsm uitzetten was geen optie, want mijn vriendin gebruikt hem als wekker.

Dus aan iedereen die ons op zo een bericht trakteerde: ik wens jullie in 2010 minstens één slapeloze nacht op een moment dat je de slaap goed kan gebruiken.

Aan alle anderen: ik wens jullie heel veel rust, zodat je uitgeslapen dat kan doen wat het leven bijzonder maakt.

een formidabel kerstfeest

2009-12-25T16:17:00.004+01:00

Dat wens ik aan iedereen. Deze kerst mag dan officieel uitgeroepen zijn tot witte kerst, bij ons is alles groen, op hier en daar een klein vlekje sneeuw na dat nog weigert te smelten. Maar kerstsfeer is er alleszins wel. Daar zorgt onder andere deze kerstboom voor (klik op de foto om te vergroten). Hij staat bij ons in de buurt en werd versierd door een man die de zeventig al gepasseerd is. Wars van alle trends, met lichtjes in alle kleuren. Als je op de foto naar de lichten van de passerende auto kijkt of naar de straatverlichting verder in de straat, dan krijg je ongeveer een idee hoe hoog de boom is.

Wat ik met mijn simpel fototoestelletje niet kan weergeven, is de hoeveelheid licht die de boom uitstraalt. Maar geloof me: in het echt is hij nog veel indrukwekkender.

de hangende kerstman

2009-12-11T22:48:00.004+01:00

En hier en daar verschijnen ze toch weer: kerstmanpoppen bengelend aan dakgoten, vensterbanken, balkonnen, laddertjes...

Is er iemand die aan de eigenaars van zulke kerstmannen kan uitleggen dat dit anno 2009 wel heel erg uit is?

ik wil u feliciteren

2009-12-07T20:59:00.008+01:00

Tenminste als u met het etaleren van uw kerstversiering hebt kunnen wachten tot vandaag, want dan hoort u bij de wijze mensen die begrepen hebben dat er voor alles een juiste tijd is.

Er zijn er nochtans die al een maand geleden de lampjes in hun tuin hebben doen branden. Ik begrijp daar niets van. Net zo min als van skivakanties in het paasverlof, zomercarnavalstoeten en winterbarbecues .

Voor mij begint de kersttijd niet voordat Sinterklaas weer naar Spanje is gaan varen. De solden zijn voor januari. Maart is de tijd van de krokussen en april van de narcissen. Sangria drink ik alleen in de zomer. Met kinderen praat ik niet over school voor het einde van de zomervakantie. Speculaas en marsepein mogen vanaf 11 november. En vanaf vandaag dus kerst. Tot aan Driekoningen.

gelezen in de maand november

2009-12-04T22:13:00.002+01:00

Het leven van Jenna Fox (Mary E. Pearson) - 14+ ===
Maankind (Hilde Vandermeeren en Anne Westerduin) - 8+ ===
De terugkeer van Melisse (Per Nilsson) - 14+ ===
De fanfare van Heuvelbos (Henri van Daele en Klaas Verplancke) - 10+ ==
Welterusten iedereen (Edward van de Vendel en Sebastiaan Van Doninck) - 4+ ====
Toto Aroma (Roberto Piumini en Cecco Mariniello) - 7+ ==
Boem! (Mark Haddon) - 10+ ====
Binkie Buikschuiver (Jeanne Willis en Tony Ross) - 5+ ===
Het land van de grote woordfabriek (Agnès de Lestrade en Valerio Docampo) - 6+ ====
Het boek van Mannetje Koek (Lorraine Francis en Pieter Gaudesaboos) - 3+ ===
Mannetje Koek schrijft een boek (Lorraine Francis en Pieter Gaudesaboos) - 5+ ===
Ik dacht dat het ergste nog moest komen (maar dat was niet zo) (Brigitte Minne) - 13+ ===

wat moeten we met de nieuwe Gaudesaboos?

2009-12-02T21:42:00.001+01:00

Pieter Gaudesaboos heeft samen met Lorraine Francis twee nieuwe prentenboeken gemaakt. Twee boeken rond een nieuw personage: Mannetje Koek. Perfect afzonderlijk te lezen, maar toch zijn de twee met elkaar verbonden. Wil je het volgens de regel doen, dan lees je eerst Mannetje Koek schrijft een boek en daarna Het boek van Mannetje Koek.

Dat laatste is alleszins het meest toegankelijke en lijkt ook voor de jongste kleuters geschreven. Het is even wennen aan de personages, die louter voorwerpen zijn, zoals een koek, een kastanje, een schaal met erwtjes (die op zich een eenheid is, maar ook weer een hoeveelheid, want elk erwtje lijkt ook afzonderlijk een personage te zijn) of een bolletje kaas. Die keuze is niet echt functioneel, maar best wel grappig. Het hoofdpersonage Mannetje Koek viert zijn verjaardag. Voor de rest steunt dit prentenboek op bekende formules. Herhaling, zo komt er na elke dubbele pagina een nieuwe gast, die een cadeau meebrengt. Nieuwsgierigheid opwekkend, want op het einde van elke dubbele pagina wordt de vraag gesteld wie er nu aan de deur zou staan. Wie goed kijkt kan het silhouet van de nieuwe gast al achter het raam herkennen. En ondertussen groeit het aantal personages in de zetel van Mannetje Koek.

Mannetje Koek schrijft een boek vraagt heel wat meer van de lezer. Voor oudere kleuters ook, lijkt mij. Mannetje Koek is jarig, zijn vrienden willen hem bezoeken, maar Mannetje Koek heeft geen tijd. Hij schrijft een boek over zijn leven. De vrienden, die bang zijn dat er genante details over hun leven in het boek zullen voorkomen, besluiten 's nachts Mannetje Koeks huis binnen te dringen en de pagina's over henzelf uit te scheuren. Maar het boek loopt weg, komt onderweg weer andere personages tegen die erin willen lezen, waardoor het boek letters verliest. Het verhaal maakt te veel bochten en is vaak te ver gezocht voor een kind van vijf en zelfs ouder. Het lijkt alsof Gaudesaboos en Francis van twee verhaallijnen hebben willen samensmelten. Net zoals het eerste lijkt dit boek me ook wat te abstract. Daartegenover staat dan wel dat de beeldtaal magistraal is uitgewerkt, met heel veel te ontdekken in de kleinste details. Ongelooflijk bijvoorbeeld hoe heel het verhaal op de achterflap in één enkel schema wordt weergegeven.

Heel moeilijk om dit boek te beoordelen.

Pieter Gaudesaboos houdt ervan grenzen te doorbreken. Het is duidelijk dat hij zowat carte blanche krijgt van zijn uitgeverij. Maar misschien zou het eens niet slecht zijn als er binnen Lannoo toch eens iemand zou zeggen dat hij zijn doelgroep niet uit het oog mag verliezen. Gelaagdheid maakt van kinderboeken heerlijke boeken, maar voorwaarde blijft wel dat de basislaag voldoende dik moet zijn.

Ik weet het, dat zeg ik niet vaak...

Jan Paul Schutten jarig

2009-11-30T18:30:00.003+01:00

Vandaag wordt Jan Paul Schutten 39. Jan Paul begon na zijn studie communicatie als tekstschrijver te werken voor bedrijven. Maar al gauw ging hij ook kinderboeken schrijven. Alhoewel Jan Paul Schutten ook enkele niveauboeken voor beginnende lezers heeft geschreven, is hij toch vooral bekend door zijn informatieve boeken. Die schrijft hij op een literaire manier, maar toch erg toegankelijk. Voor een informatief boek van Jan Paul Schutten ga je ook even zitten en je leest het van begin tot einde uit. Hij bewandelt nooit platgetreden paden, maar weet steeds originele en boeiende invalshoeken te vinden. Zoals in Van wolf tot watje (9+), waarin de schrijver vertelt waarom dieren zijn wat ze zijn en doen wat ze doen. Of in Graaf Sandwich en andere etenswaardigheden (9+) waarin hij wat dagelijks op ons bord verschijnt met kennis van zaken en veel humor ontleedt.

Schuttens bekendste boeken zijn echter Kinderen van Amsterdam (9+, Gouden Griffel 2008) en De wraak van het spruitje (9+), twee boeken die ik helaas niet heb kunnen lezen. Het eerste omdat het om een typisch Nederlands onderwerp gaat en het tweede omdat het het boekenweekgeschenk was van de Nederlandse Kinderboekenweek, en daarom niet vast te krijgen in Vlaanderen.

mijn score:
Van wolf tot watje ====
Graaf Sandwich en andere etenswaardigheden ===

vooruit dan maar

2009-11-27T21:23:00.004+01:00

Lettererf is ondertussen een vol jaar oud. Ik had aangekondigd er na een jaar mee te stoppen, maar kreeg toch aardig wat reacties van mensen die dat spijtig vonden. En wat doet een mens dan? Toegeven zeker...

Okée, ik ga er mee door, maar dan op mijn manier. Ik ga mezelf niet meer verplichten minstens twee keer per week iets te schrijven. Heb ik iets te vertellen, dan zal ik dat doen. Maar het probleem thuis is dat onze spruit 's morgens ontieglijk vroeg wakker wordt, waardoor we 's avonds als hij in zijn bedje ligt vaak allebei in de zetel in slaap vallen. Het bloggen schiet er dan wel eens aan in. Ik ga me niet meer in bochten wringen om dan toch iets te schrijven.

Wat je wel nog mag blijven verwachten zijn de maandlijkse lijstjes, de rubriek niet uitgelezen en af en toe een warmmakertje voor een boek dat zeker de moeite waard is.

En als iemand nog tips heeft voor een interessante rubriek, mag die het altijd laten weten.

niet uitgelezen

2009-11-22T15:27:00.002+01:00

De gevaarlijke reis van Tove Jansson is een avonturenprentenboek voor kleuters, volledig geschreven in rijm. Misschien ligt het aan de vertaling, maar net dat rijm komt vaak erg gekunsteld over. Alsof er te dikwijls krampachtig naar woorden werd gezocht om te kunnen rijmen.

Precies daarom heb ik het boek niet uitgelezen.

de top 30 vijfentwintig jaar geleden

2009-11-17T21:20:00.000+01:00

Een blik op de BRT Top 30 van 17 november 1984:

Smooth Operatror van Sade komt, na even te zijn weggeweest, terug binnen op 25.

Hetzelfde doet Julian Lennon met Too Late For Goodbeyes op 17.

Wild Boys van Duran Duran is de hoogste nieuwkomer op 13.

Lost In Music van Sister Sledge staat op 12.

Blue Jean van David Bowie zakt naar 11.

Ook George Michael zakt met Careless Whisper naar 10.

U2 staat op 8 met Pride.

Tina Turner stijgt naar de zevende plek met Private Dancer.

Bronski Beat blijft op 6 staan met Why.

When The Rain Begins To Fall van Jermaine Jackson & Pia Zadora stijgt van 13 naar 5.

Freedom van Wham blijft staan op 3.

Stevie Wonders I Just Called To Say I Love You wordt na negen weken van de top verstoten en belandt op 2.

En de nieuwe nummer 1 is Purple Rain van Prince.

Ongelooflijk hoeveel nummers vijfentwintig jaar later bewezen hebben de tand des tijds te kunnen doorstaan. Benieuwd of we dat over vijfentwintig jaar ook kunnen zeggen over de top 25 van afgelopen zaterdag.

dit kon ik toch niet laten

2009-11-15T15:55:00.000+01:00

Naar aanleiding van mijn bericht van een paar dagen geleden over BV's op de Boekenbeurs vond ik op het web deze cartoon (klikken voor de vergroting). Heerlijk toch?

Floortje Zwigtman jarig

2009-11-13T21:51:00.004+01:00

Vandaag wordt Floortje Zwigtman 35. Floortje heeft nog niet veel boeken geschreven, maar met die enkele titels die ze op haar naam heeft staan maakte ze wel gauw duidelijk dat ze een supertalent is. Twee keer een Gouden Uil (tot nu toe de enige jeugdauteur die daarin geslaagd is), een Gouden en een Zilveren Zoen bewijzen dat.

Over Schijnbewegingen (15+, Gouden Uil 2006, Gouden Zoen 2006) is al zo vaak geschreven. Met dit boek balanceert Floortje op de grens tussen jeugdliteratuur en volwassen literatuur. De opvolger Tegenspel ligt nog op mijn nachtkastje te wachten om gelezen te worden.

Maar veel liever wil ik het hebben over Wolfsroedel (14+, Gouden Uil 2003, Zilveren Zoen 2003). In de pers werd destijds vooral gediscussieerd of dit wel literatuur voor kinderen was. Het boek kreeg vaak het label 11+ opgeplakt. Laat me duidelijk zijn, Wolfsroedel is geen literatuur voor jonge kinderen, maar wie de veertien gepasseerd is, krijgt een ongemeen intrigerend boek. Wolfsroedel is een kruising tussen een historisch verhaal, een avonturenroman, een onvervalste thriller en horror. Dat maakt het voor mij tot het spannendste boek dat ik ooit gelezen heb.

Uitspraak van Floortje Zwigtman: "Ik vind het erg leuk om boeken te schrijven die in een andere tijd of een ander land spelen. Het hedendaagse Nederland ken ik te goed om het boeiend te vinden. Ik schrijf liever boeken waarbij ik zelf ook voor verrassingen kom te staan, bijvoorbeeld tijdens het onderzoek dat vooraf gaat aan het schrijven. Het graven in stapels boeken, het bezoeken van plaatsen die een rol spelen in je boek, het je helemaal inleven vind ik geloof ik nog wel het spannendste."

mijn score:
Spelregels ====
Wolfsroedel =====
Schijnbewegingen ====

balans van de boekenbeurs

2009-11-12T21:30:00.009+01:00

Gisteren liep de Antwerpse Boekenbeurs ten einde. Ook ik ben er weer geweest. En wat me opviel is dat de beurs meer en meer het Festival van de Bekende Vlaming is geworden. Boeken van Piet Huysenttruyt, Goedele Liekens en Sanchez (The Block) stonden in grote stapels centraal bij hun uitgeverijen. Een lange wachtrij ook bij Urbanus, die zijn strips signeerde. Alhoewel, zelf tekent Urbanus natuurlijk niet. Dat doet Willy Linthout.

Ik ging ook naar een vertelvoorstelling van Gerda Dendooven. Een handvol kinderen en hun ouders luisterden mee. Maar opvallend was dat voor de voorstelling erna met Warre Borgmans veel meer publiek stond te wachten.

En daarmee verklap ik al een beetje hoe het er bij de stands van jeugdliteratuur aan toe ging. Zelfs gerenommeerde uitgeverijen als Querido veranderden het geweer van schouder. Waren er vorig jaar nog tafels vol boeken van Bart Moeyaert in de stand, dan moest je hem dit jaar in het rek aan de kant zoeken. De tafels waren nu ingenomen door boeken van Francine Oomen.

Waar natuurlijk ook een hele lange rij kinderen stond te wachten was bij een beroemde muis. Dat de muis geen Bekende Vlaming, maar eigenlijk een stel Italianen is wisten de kinderen waarschijnlijk niet. Ik vraag me trouiwens af hoeveel kinderen echt geloofden dat de schrijver van de Stiltonboeken in dat pak zat. Volgens mij heel veel. Kan je dit nog wel eerlijk noemen.

Blijkt dat de bezoeker van de Boekenbeurs gemiddeld slechts 40 euro uitgeeft. Als je je voorstelt dat er massa's boeken van Bekende Vlamingen en Populaire kinderboekenschrijvers zijn verkocht, dan denk ik dat er voor de (ik noem het maar) échte schrijvers niet veel meer overschoot.

niet uitgelezen

2009-11-08T17:45:00.009+01:00

Ik ben zelf niet zo een grote fan van het fantasygenre. Maar als het goed geschreven is, dan kan ik wel eens een fantasyboek appreciëren. Goed, dat betekent dan dat het niet volstaat met clichés, dat de fantasyelementen origineel gekozen zijn en het verhaal meer biedt dan een simplistische strijd tussen goed en kwaad.

Omdat De kleine Odessa van Peter Van Olmen zich afspeelt in een boekenstad, wou ik me er wel aan wagen. Maar al op de tweede bladzijde van het verhaal ligt er een boek op straat dat licht geeft. En een bladzijde verder komen er duistere figuren in donkere kapmantels op de proppen (remember Lord Of The Rings) die over de grond lijken te glijden en het meisje achternazitten.

Het lijkt me allemaal al te vaak voorgedaan. Daarom dat ik dit boek niet heb uitgelezen.

gelezen in de maand oktober

2009-11-05T21:29:00.002+01:00

Angsten Academie (Gitty Daneshvari) - 11+ ==
Voordat jij er was (Daan Remmerts de Vries en Philip Hopman) - 6+ ===
Fantasia (Geronimo Stilton) - 8+ =
Keepvogel: het diepste gat (Wouter van Reek) - 6+ ====
Wie wil er een poedel zijn, ik niet (Lauren Child) - 5+ ===

ik lees Stilton! (slot)

2009-11-03T23:07:00.001+01:00

Ik had nog een slotconclusie beloofd na het lezen van Fantasia van Geronimo Stilton. Ik had me eerlijk voorgenomen mijn mening te herzien als het boek beter zou zijn dan ik had verwacht. Ik heb mijn uiterste best gedaan om ook wat positiefs te zien in dit boek. Maar helaas, ik heb mijn pogingen snel opgeborgen. Ik verwachtte niet veel van "Het Mooiste Kinderboek Aller Tijden", maar dat het zo slecht was had ik zelfs niet verwacht.

Ik heb mijn best gedaan om te beschrijven wat ik er niet goed aan vond. Maar eigenlijk kan je dat het best omschrijven als: 'Het ontbrak aan dingen die wél goed waren'. Die dingen die zoveel andere kinderboeken wél waardevol maken vind ik niet terug in Fantasia. Ik zeg niet dat elk boek gezegend zou moeten zijn met al deze kwaliteiten, maar als ik er geen enkele van terugvind, dan stemt me dat toch niet vrolijk:

mooie schrijfstijl: Dit boek heeft eigenlijk geen schrijfstijl. Nooit wordt moeite gedaan om iets mooi te zeggen, om te spelen met taal, of je zou de meestal flauwe naamgevingen moeten nemen.

suggestie: Ik hou van het tussen de regels lezen, maar nooit krijg je daar de kans toe met dit boek. Alles wordt expliciet vermeld. Nooit wordt de fantasie geprikkeld. Fantaseren wordt in de kinderen hun plaats gedaan.

sfeerschepping: Het wordt de lezer ontnomen zelf de sfeer te proeven. Wat hij moet voelen, wordt ook nu weer expliciet vermeld. Aan het begin van elk hoofdstuk is er bijvoorbeeld een tekening die de sfeer van het rijk waarin Geronimo beland is moet weergeven. In grote letters staat op de tekening welke geur er bij hoort. Weer wordt niets aan de kinderlijke fantasie overgelaten.

humor: De humor in het boek is van het slapstickgenre en enorm voorspelbaar, ook voor een kind van acht. Alle grappen hebben meterslange baarden.

uitgewerkte karakterschetsen: De goeden zijn goed en de slechten zijn slecht. Daarmee is alles gezegd. Toch wel een heel simplistische voorstelling.

strakke spanningsboog: Fantasia zou een spannend boek moeten zijn. Er worden ontzettend veel elementen aangehaald waarmee je een boeiend en spannend verhaal zou kunnen vertellen, maar haast nooit gebeurt er iets mee. De zes hoofdstukken waarin Geronimo telkens een ander rijk bezoekt verlopen vrijwel identiek. Bovendien wordt het verhaal zo snel verteld dat er nooit spanning kan worden opgebouwd.

goed plot: Geronimo die de feeënkoningin een zoen geeft, waardoor die wakker wordt. Komt me ergens bekend voor. Bovendien gooit men er nog wat moraliserende lessen achteraan. Moet ik nog meer zeggen?

fantasierijke illustraties: Ik hou van illustraties waarbij je nog kan wegdromen, die de sfeer van een verhaal raak vatten, maar daarnaast ook de fantasie prikkelen om buiten het verhaal verder te kleuren. En waarvan de stijl niet cliché is. De illustraties in Fantasia zijn van het genre populaire strip. Eigenlijk ontbreekt hier ook elke stijl.

Fantasia is absoluut met respect geschreven. Met respect voor de regels van de platte commercie welteverstaan. Fantasia is geen boek, het is een product. Waarbij het respect voor kinderen naar mijn mening heel ver zoek is. En dat vind ik toch de belangrijkste conclusie na het lezen van Het Mooiste Kinderboek Aller Tijden.

niet uitgelezen

2009-10-29T15:47:00.005+01:00

Volgens de achterflap wordt De uilenvlucht van Roland Mans een spannende roman waarin enkele jongeren vechten tegen milieucriminaliteit.

Op de eerste paar regels kom ik acht keer een bijvoeglijk naamwoord tegen, zoals hier:

Het spartelende konijn stootte een schrille doodskreet uit en bezweek toen onder de druk van Levs greep. Terwijl de oehoe met trage, krachtige vleugelslagen terug naar de richel vloog, kaatste zijn triomfantelijke uilenschreeuw door de groeve.

Bijvoeglijke naamwoorden zijn iets iets waarmee je naar mijn mening toch zuinig moet omspringen, wil je niet dat je tekst overladen en potsierlijk aandoet.

Bladzijde 8 eindigt met: Hoe meer hij van ze te weten kwam, hoe meer hem een gevoel van herkenning bekroop. En dat vind ik nu erg stijf taalgebruik. Bovendien had het verhaal me na die paar bladzijden nog niet beet. Dat is de reden waarom ik het boek niet heb uitgelezen.

over een aangekondigd einde... en wat er ondertussen nog gaat komen

2009-10-27T14:27:00.005+01:00

Het is op een paar dagen na precies elf maanden geleden dat deze blog werd opgestart. Niets is oneindig, ook deze blog niet. Bij deze kondig ik plechtig aan dat ik er nog één maand mee verderga, tot op de eerste verjaardag van Lettererf, maar dat de blog daarna onherroepelijk wordt afgesloten.

Een van de dingen die ik elke maand met je deelde was het lijstje van wat ik had gelezen, samen met een eenvoudige quotering. Doordat de meeste boeken een score van === tot ==== kregen toebedeeld, ontstaat misschien de indruk dat ik nogal snel tevreden ben en dat het aanbod van de huidige generatie jeugdboeken over het algemeen heel goed is. Helaas is dat niet waar. Heel vaak lees ik een boek niet uit. En de reden is dikwijls dat ik vind dat er wat aan schort. En doordat ze niet zijn uitgelezen, krijgen ze ook geen beoordeling. Ik ben me ervan bewust dat ik daardoor wel eens een boek mis dat achteraf toch een pareltje blijkt te zijn.

In de laatste maand van Lettererf wil ik ook aandacht schenken aan die boeken. Van elk boek waaraan ik begin, maar waarmee ik voortijdig stop, krijg je in het kort de reden. Als afsluiter.

hoe Hans Hagen een tienjarige jongen heel gelukkig maakte

2009-10-20T23:02:00.003+02:00

Vandaag hadden we Hans Hagen te gast in onze bib. Hij kwam er een Gouden Lijstje onthullen en gaf een lezing aan kinderen van het vijfde leerjaar.

"Vandaag ben ik heel gelukkig," zei een jongen tegen me voor hij naar binnen ging. "Ik ontmoet mijn lievelingsschrijver een keer in het echt!"

"Hans Hagen je lievelingsschrijver," dacht ik "dan heb je smaak." Ik zei het niet hardop, omdat ik toch wel wat twijfels had. Ik kom niet iedere dag een tienjarige tegen die Hans Hagen kent.

Maar mijn twijfels waren onterecht. De jongen kende echt alle boeken waar Hans over vertelde.

Achteraf bleef hij nog even rondhangen en Hans haalde nog meer boeken uit zijn tas. "Ken je die? En die?" Maar de jongen kende ze allemaal. Tot Hans Vlammen bovenhaalde, het kinderboekenweekgeschenk van de Nederlandse Kinderboekenweek 2008, en dus in Vlaanderen niet te krijgen. En nee, dat kende hij nog niet.

Hans gaf zijn eigen exemplaar cadeau, gesigneerd.

En nog nooit heb ik een jongen zo trots naar huis weten gaan.

En de jeugdbibliothecaris, die was heel tevreden. Want daar doe je het toch voor.

even elders kijken

2009-10-19T22:15:00.003+02:00

Ik doe het niet vaak, leuke websites signaleren. Maar hier moet je toch even gaan kijken. Op Wisebits worden korte filmpjes getoond die stuk voor stuk een vraag opwerpen. Soms filosofisch, soms wiskundig, soms wetenschappelijk...

Bas Haring (die jeugdboekenliefhebbers zeker kennen als de Gouden Uilwinnaar van 2002) coördineert deze website.

motivatie

2009-10-18T21:53:00.003+02:00

In een vorig leven heb ik nog les gegeven aan de lagere school. Vorige week kreeg ik een mail van een moeder van een leerling die ik in het vijfde leerjaar bij me had. Haar dochter moet, als ik me niet vergis, nu zestien zijn.

Dit was de mail:
"Er zijn zo van die leerkrachten die altijd zullen bij blijven hé ... Bijvoorbeeld die leerkracht die aan Liesbeth gezegd had dat ze toch maar eens iets moest inzenden voor Soetendaelle.
Ze heeft dat dit jaar terug gedaan en heeft gisteren bericht gekregen dat ze een prijs behaald heeft met 5 gedichten.
Liesbeth fier, ik fier, ...
Nog eens bedankt voor de allereerste motivatie."

Leuk toch? Tevens een bewijs dat wat recensent Pjotr van Lenteren hier beweert niet klopt. Natuurlijk maak je in het onderwijs van je hele klas geen literatuurliefhebbers. Maar het zijn de uitzonderingen op de regel die het hem doen. Voor die kinderen kan je echt iets wezenlijks in hun leven veranderen.

we waren even weg

2009-10-17T15:40:00.006+02:00

Ja, we zaten voor vijf dagen in Brugge. In een heel charmant 17de-eeuws huisje onder de toren van de Sint-Gilliskerk. Geen gewoon vakantiehuisje, maar een huisje dat met heel veel liefde door de eigenaar ter beschikking wordt gesteld. Dat bleek wel uit het haardvuur dat al brandde toen we aankwamen, de fles Brugse Zot en de koekjes die stonden te wachten, de gevulde fruitschaal en een hele pot vol Chocotoffs. De man is trouwens fan van Kuifje, en dat zie je overal in het huisje.

Dat die Middeleeuwse huisjes raar in elkaar zitten kan je zien op de foto (klik op de foto voor de vergroting). Het raam rechts van de voordeur hoort bij het huis van de buren, maar aan het dak zie je dan dat de ruimte erboven bij het vakantiehuisje hoort. Een verdieping hoger verspringt het weer. En de achterkant klopt dan weer niet met de voorkant. Net alsof er vroeger wel eens een kamertje aan de buren werd gegeven als die er toevallig een te kort hadden.

Wat we daar gedaan hebben? We deden het kalmpjes aan. Wat terrasjes, een museum bezoeken, wat kuieren door de straten, een bezoekje aan Damme, een namiddag naar zee... Met een spruit die regelmatig moet slapen moet je niet te veel plannen. Maar de tijd tussenin werd opgevuld met lezen en luieren.

Nu nog wat nagenieten.

ik lees Stilton! #12

2009-10-10T23:45:00.000+02:00

Voilà, via de Poort van Diamant ben ik met Geronimo Stilton en de Fantasia Club in Florissant, het rijk van de feeën beland. In dat rijk wordt er trouwens Feeërieks gesproken (toegegeven, dat is een geslaagd woordgrapje). Ik heb gezien hoe de held Geronimo uiteindelijk de feeënkoningin Florina, die om een onduidelijke reden door de heksenkoningin Strega in een diepe slaap werd gehouden, heeft gered. En ik heb verder gelezen tot de laatste bladzijde. Voor wie niet meer kan volgen - ik ben toch al een hele tijd geleden begonnen - vat ik het 386 bladzijden tellende boek even samen. Hou je vast:

Geronimo vindt op zolder een muziekdoosje met een tekst in geheimschrift.

Via een gouden trap komt hij in Fantasia.

Daar ontmoet hij Prulletje Prulschrijver die het briefje vertaalt. Florina, de feeënkoningin, blijkt in gevaar te zijn.

Geronimo stapt door de Poort van Robijn en vraagt aan de heksenkoningin toestemming om door haar rijk te reizen.

Geronimo stapt door de Poort van Topaas en vraagt aan de zeemeerminnenkoningin toestemming om door haar rijk te reizen.

Geronimo stapt door de Poort van Gele Kwarts en vraagt aan de drakenkoning toestemming om door zijn rijk te reizen.

Geronimo stapt door de Poort van Smaragd en vraagt aan de koning van de aardmannetjes toestemming om door zijn rijk te reizen.

Geronimo stapt door de Poort van Saffier en vraagt aan de kabouterkoning toestemming om door zijn rijk te reizen.

Geronimo stapt door de Poort van Amethist en vraagt aan de laatste reus toestemming om door zijn rijk te reizen.

Geronimo stapt door de Poort van Diamant, vindt de feeënkoningin die door de heksenkoningin in slaap werd gebracht, geeft haar een kus en ze ontwaakt.

Omdat daarmee alles opgelost is, vliegt Geronimo op de rug van een draak weer terug.

Geronimo besluit over dit verhaal een boek te schrijven.

De ontknoping van het verhaal (de slapende feeënkoningin moet wakkergekust worden) vind ik zo zwak en eigenlijk regelrechte diefstal van het sprookje van Doornroosje. Maar ik heb het vermoeden dat het niet zozeer om het verhaal gaat. De zedenles die er in zit lijkt belangrijker. En om dat te onderstrepen blijken er dat niet 1, maar wel 2 te zijn. Op bladzijde 296 vind ik "Toon vriendschap, liefde en respect voor iedereen, dan hebben ze het ook voor jou." En op bladzijde 318: "Magie is als je jezelf wijsmaakt dat je de werkelijkheid kunt veranderen. De fantasie echter maakt het mogelijk om met andere ogen naar dingen te kijken en dingen te zien die anderen niet zien."

En dan is er ook nog de Fantasia Club. Dacht ik in het begin nog dat het om de hoofdpersonages van het boek zou gaan, dan blijkt dat nu niet waar. Op Stilton zelf en Prulletje Prulschrijver na zijn het gewoon wat nevenfiguurtjes die haast niets anders hebben gedaan dan met Geronimo een eindje te zijn meegestapt.

Het boek eindigt nog met het Fantasia Woordenboek, een alfabetisch geordende verklarende lijst van al wat met fantasy en mythologie te maken heeft. Nu heb ik al eerder een boompje opgezet over de zogenaamde toegankelijkheid van een boek als dit die je in vraag kan stellen als de auteurs de kinderen om de oren slaan met onbegrijpelijke termen. En ik vind persoonlijk niet dat kinderen elk woord of elke passage van een verhaal moeten begrijpen. Vaak kan het al voldoende zijn als ze bijvoorbeeld de sfeer oppakken. Maar van een informatieve tekst - die het Fantasia Woordenboek toch is - vind ik wél dat elk woord voor kinderen duidelijk moet zijn. Nochtans wordt de doelgroep (acht- tot tienjarigen) hier bestookt met woorden als mineralen, transparantie, facetten, synthetisch, variant, spiritualiteit, manuscript, episch, aristocratisch, religie, astronomie, filosofie, methaan, spiraalvormig, kenmerkend, oreaden, mythisch, schrijlings, trilogie, complex, continent, ritueel... Dit ruikt toch wel erg vaak naar copy paste uit teksten die absoluut niet voor kinderen zijn bedoeld. Waardoor ik ook mijn twijfels heb over de kindlievendheid van de makers.

Zo, binnenkort krijgt u van mij nog een slotbeschouwing. En daarna laat ik dit boek - graag - voor wat het is en wijd ik mijn aandacht weer aan boeken die toch mooier zijn dan "Het Mooiste Kinderboek Aller Tijden".

waarom oma een naamkaartje aan de plant hing

2009-10-03T15:01:00.010+02:00

Nee, Miels oma heeft geen last van Azheimer, waardoor ze nu aan alle voorwerpen naamkaartjes zou moeten hangen.

Maar waarom hangt er dan wel zo'n plaatje aan deze kamerplant?

Omdat zelfs de bloemist hard had moeten zoeken naar de naam.

Was dat dan nodig?

Ja, want oma was speciaal naar de bloemenwinkel gereden om de naam te weten?

Waarom dan wel?

Omdat de apotheker de naam niet wist!

De apotheker?

Inderdaad die wist het niet. En de assistent ook niet.

Ja zeg, wie gaat er nu naar de apotheker om de naam van een plant te kennen?

Maar de buurvrouw wist het ook niet!

Ja maar, dan ga je toch niet naar een apotheker?

Toch wel, want ze hadden haar naar daar gestuurd!

Maar waarom?

Omdat het niet lukte een foto door te mailen. Is dat nu zo moeilijk te volgen?

Een foto te mailen? Naar wie?

Naar het Antigifcentrum! Ze kon aan de telefoon niet vertellen hoe de plant heette en ze kreeg ook niet uitgelegd hoe hij eruit zag. En een foto doormailen lukte ook niet. En toen hebben de mensen van het Antigifcentrum haar doorgestuurd naar een apotheker.

En nu heeft ze dus een naamkaartje aan de plant hangen. En ze let ook wat beter op als Miel nog eens iets in zijn mondje stopt.

gelezen in de maand september

2009-10-01T21:16:00.001+02:00

De club van lelijke kinderen (Koos Meinderts en Annette Fienieg) - 9+ ===
Mijn broer, de nieuwe en ik (Martha Heesen) - 10+ ====
Sebas de zeerover ziet de wereld half (Paul de Moor en Benjamin Leroy) - 4+ ===
Hebbeding (Kristel Deweerdt en Margot Dieleman) - 8+ ===
Juwelen van stras (Carli Biessels en Martijn van der Linden) - 10+ ===
Het vertrek van de mier (Toon Tellegen) - 15+ ===
Zwaantje en Lolly Londen (Hans Hagen en Philip Hopman) - 7+ ====
Graaf Sandwich en andere etenswaardigheden (Jan Paul Schutten en Jeroen Funke) - 9+ ===

ik lees Stilton! #11

2009-09-28T21:11:00.012+02:00

Ik ben nog gauw even met Geronimo Stilton door Miniatura, het rijk van de kabouters en door Immensia, het rijk van de reuzen, gereisd. Onderweg heb ik weer een pak levenservaring opgedaan:

zoals bijvoorbeeld over de natuur:

- De natuur geeft ons veel, daarom moeten we haar beschermen en respecteren.

of over eten:

- Wat met liefde is bereid, smaakt veel lekkerder.

- Wie samen met goede vrienden eet, verteert beter.

en natuurlijk over vriendschap:

- Dat is de kracht van de Fantasia Club: elkaar helpen in nood!

- Bedanken duurt maar even, maar vriendschap heel het leven...

- Echt edel is iemand die helpt waar dat echt nodig is.

- Vriendschap en liefde kunnen hartzeer genezen.

Zo, met zulke zedenlessen kan ik weer alles aan. Vandaar dat het me bijvoorbeeld ook geen enkele moeite kost om in een land waar het volop zomer is plots met een slee door de sneeuw te glijden. (Zie de afbeeldingen hierboven: de bovenste staat op pagina 207, de onderste op pagina 208.)

Wat er toch allemaal niet kan in "Het Mooiste Kinderboek Aller Tijden"!

knopjes

2009-09-25T22:11:00.000+02:00

Knopjes op zijn speelgoed, waar geluid uit komt als hij er op duwt. De knop van de teevee. De knopjes van de afstandsbediening. De toetsen van mijn gsm. Het toetsenbord van de computer. De knoppen van het elektrisch vuur. De knoppen van de wasmachine.

Ik vraag me af waarmee peuters honderd jaar geleden speelden, toen er nog geen knopjes in huis waren.

Joke van Leeuwen jarig

2009-09-24T15:58:00.019+02:00

Vandaag wordt Joke van Leeuwen 57. Kinderboekenschrijfster, illustrator, stadsdichter, cabarettier en actrice Joke van Leeuwen in een paar regels beschrijven is onbegonnen werk. Laten we het maar even bij haar werk als maker van kinderboeken houden.

Moeilijk te zeggen wat Joke nu het meest is: auteur of illustrator? Het een kan in Jokes boeken ook niet zonder het ander. De tekeningen in die typische stijl (een hoofd getekend door Joke van Leeuwen herken je meteen) en de tekst lijken wel in elkaar over te lopen. Vaak moet je de illustraties 'meelezen' met het verhaal. Maar ook de schrijfstijl van Joke van Leeuwen herken je uit de duizend. Eigenzinnige personages, surrealistische verhaallijnen en heel veel humor zijn erg kenmerkend voor Joke, zoals bijvoorbeeld in Iep! (9+, Gouden Uil 1997, Woutertje Pieterse Prijs 1997, Zilveren Griffel 1997) of Kukel (9+, Zilveren Griffel 1999).

Diezelfde humor stopt Joke van Leeuwen ook in haar gedichten. Lichtvoetige versjes die soms over bijna niets gaan, maar die door vaak heerlijke taalvondsten zalig om (voor) te lezen zijn. Verschillende van haar gedichten zijn verzameld in Ozo heppie en andere versjes (7+).

Joke schreef ook heel wat informatieve boeken. Ook hier speelt humor een rol. Maar vooral weet ze informatie vanuit zulke boeiende invalshoeken te brengen dat het nooit verveelt, zoals in Waarom een buitenboordmotor eenzaam is (9+, Zilveren Griffel 2005, nominatie Gouden Uil 2005) en Een halve hond heel denken (10+, Zilveren Griffel 2009, nominatie Gouden Uil 2009).

Maar Joke scoort ook met serieuze onderwerpen, zoals ze bewees met Bezoekjaren (12+ Woutertje Pieterse Prijs 1999), een boek over armoede en een broer in gevangenschap.

In 2000 kreeg Joke van Leeuwen de Theo Thijssenprijs voor haar hele oeuvre. Terecht, want sinds de dood van Annie M.G.Schmidt geldt Joke van Leeuwen meer dan ooit als hét uithangbord van de kinderliteratuur in Nederland.

mijn score:
Deesje ===
Het verhaal van Bobbel die in een bakfiets woonde en rijk wilde worden ====
Iep! ====
Kukel ====
Bezoekjaren ====
Ozo heppie en andere versjes ===
Waarom een buitenboordmotor eenzaam is =====
Een halve hond heel denken ===

ik lees Stilton! #10

2009-09-21T16:55:00.017+02:00

Met Geronimo Stilton, Prulletje Prulschrijver en Drakelijntje ben ik ondertussen in Zotteklap aanbeland, het rijk van de aardmannetjes. Begonnen de hoofdstukken daarvoor nog met wat kleine akkefietjes in het land zelf, deze keer is er zelfs dat niet meer. Het gaat onmiddellijk tot in het kasteel van koning Zwans van Zottigheid tot Kwelling, waar Geronimo een aantal raadseltjes moet oplossen om doortocht af te dwingen. Maar ik ga er deze keer niet al te erg inhoudelijk op in. Mijn commentaar zou haast een kopie worden van al de vorige.

Waar wil ik het dan wel over hebben? Van wat ik en velen met mij kwalitatieve jeugdliteratuur vinden, wordt wel eens gezegd dat ze elitair is. Daarmee zou dan bedoeld worden dat het niet toegankelijk genoeg is voor het modale kind. Uiteraard ben ik het daar niet helemaal mee eens, maar dat is een andere discussie. Boeken als die van Stilton zouden dan net wel toegankelijk zijn, met liefde voor kinderen geschreven, op het niveau van de kinderen. Amehoela! Op pagina 174 en 175 wordt informatie gegeven over optische illusies die Stilton moet overwinnen, wat dat ook moge betekenen. Maar de verklarende taal die gebruikt wordt is alles behalve kindvriendelijk. Of wat dacht je dat een achtjarige moet met woorden als profiel, parallel, of bij de afbeelding hierboven: Alle drie de hoeken van dit object lijken op hetzelfde niveau te zijn. Dit is schoolboekentaal die ver boven het niveau van een achtjarige uitstijgt.

Wat ook jammer is, is dat de producenten van het boek geen enkele moeite hebben gedaan om hier wat originaliteit in te stoppen. Alle voorbeelden van optische illusies zijn klassieke voorbeelden die je in duizenden informatieve boeken terugvindt.

Van hetzelfde laken een pak op de volgende bladzijde, waar Stilton tongbrekers moet overwinnen. Van de eerste tot de laatste zijn het de alom bekende tongbrekers: De kat krabt de krullen van de trap, Leentje leerde Lotje lopen langs de lange Lindelaan, Knappe kappers kappen knap... Waarom schreven de makers van dit boek er zelf geen, bijvoorbeeld die in het thema van het verhaal passen om maar wat te zeggen? Heeft het te maken met tijdgebrek (elke maand moet minstens een Stiltonavontuur verschijnen)? Heeft het te maken met vertaalproblemen? De boeken van Geronimo Stilton verschijnen ondertussen in zoveel talen dat je bij een vertaling iemand met literaire competenties nodig zou hebben omdat tongbrekers zich nu eenmaal niet letterlijk laten vertalen. Of verdwijnt het respect dat ze voor kinderen hebben volledig in het niet tegenover het respect dat ze hebben voor hun winstcijfers?

Ik ben helaas nog maar halfweg het boek. Wordt dus vervolgd.

vaders en moeders

2009-09-17T22:42:00.005+02:00

Sinds een dik jaar vervullen wij hier een vader- en moederrol. Een rol waarvan we de invulling zelf moesten ontdekken. Maar wat ik ondertussen wel heb geleerd is dat vader zijn veel gemakkelijker is dan moeder zijn. En daar kan je vaders moeilijk de schuld van geven. Niet overtuigd? Een voorbeeldje:

Vader:
Het is mooi weer, hij neemt zijn kind op de nek en wil gaan wandelen.

Moeder:
"Wacht even, trek zijn jasje recht. Zit zijn mutsje goed? Oh nee, die broek is vuil. Doe hem nog gauw een andere broek aan. En heeft hij die speen al sinds vanmorgen? Neem dan toch een propere speen. Wacht, zijn mutsje zit nog niet goed. Heb je zijn drinken mee? En neem nog een koek mee voor onderweg! En een stuk fruit! En dat mutsje zit nog steeds niet goed!"

(De foto geeft weer hoe ik me voel op zo'n moment.)

ik lees Stilton! #9

2009-09-16T21:18:00.022+02:00

Ik heb mezelf even vrij gegeven van het lezen van Fantasia, het boek dat het 'mooiste kinderboek aller tijden' zou zijn. Wie de stukjes die ik er tot nu toe over geschreven heb gelezen heeft, weet dat ik van dat laatste nog niet echt overtuigd ben. Ik verzamel al mijn moed weer bij elkaar en herhaal mijn voornemen: Als het goed is zal ik het ook zeggen.

Twee rijken van Fantasia heeft Geronimo Stilton al achter de rug. Verander van decor en vertel nagenoeg hetzelfde verhaal, moeten de makers gedacht hebben. Zo komt het toch bij me over als ik samen met Stilton het derde rijk, Dragonië, binnenstap. De opbouw is alleszins dezelfde: eerst maak je via een kaart kennis met alle plaatsen die interessant kunnen zijn voor het verhaal, maar waar uiteindelijk weinig of niets gebeurt. Ook nu weer gaat het richting kasteel van de koning van het rijk om daar toestemming te vragen door zijn land te reizen. Het valt zelfs op dat de vorm en plattegrond van al die koninkrijken op elkaar lijken: steeds vind je de toegangspoort in het noordwesten en het koninklijk paleis in het oosten. En ook nu weer vindt Geronimo in zijn kistje een voorwerp als hij het rijk binnenstapt (een gouden tand) en zal hij dat voorwerp nodig hebben om die doorgang te kunnen krijgen.

Verder zijn er weer de gekende ingrediënten: een zedenles hier en daar (bijvoorbeeld "Wie een vriend vindt... vindt een schat") en wat slapstick (deze keer loopt een draak gillend weg terwijl zijn staart in brand staat).

Onderweg is er nog de Bulderberg, een berg die volledig uit op elkaar gestapelde stenen bestaat.

Opeens begon de gids te fluisteren: 'De Bulderberg! Errr worden veel verhalen verteld, maarrr niemand kent het echte geheim, omdat... GEEN ENKELE REIZIGERRR OOIT DE ANDERE KANT HEEFT GEHAALD!'

Geronimo ontdekt dat je volledig stil moet zijn als je de berg wil beklimmen omdat het minste geluid een lawine kan veroorzaken. Dat doen hij en Prulletje Prulschrijver dan ook.

Aangekomen in het dal, moest de pad plotseling niezen... Hatsjoe! We voelden de aarde BEVEN, en hoorden een donderslag! KABOEMMM! Een enorme stenenlawine donderde van de Bulderberg naar beneden. Maar we renden voor ons leven. Wij hadden het gered!

Dat is meteen weer zo een schoolvoorbeeld van waar het in dit boek telkens misloopt: steeds worden hoge verwachtingen geschapen (geen enkele reiziger heeft ooit de andere kant gehaald!). Vervolgens worden die verwachtingen niet ingelost omdat de oplossing voor het probleem te simpel is (wie stil is geraakt de berg wel over). De spanning wordt volledig de nek omgedraaid door slapstick (de pad niest en de stenen rollen naar benden. En weer volgt een veel te gemakkelijke oplossing voor het probleem dat ontstaan is (gewoon hard lopen volstaat). En er wordt besloten met een zin alsof er ik weet niet wat gebeurd is (Wij hadden het gered!)

Toch zit er deze keer ook wat nieuws in: een echte liefdesgeschiedenis! Waar gaat het om? Vlammenwerper, de koning der draken, lacht nooit.

Vlammenwerper haalde zijn poot voor zijn snuit weg. Ik begreep waarom hij niet lachte: hij miste een tand. Dat was dus zijn GEHEIM! Ik kreeg een idee: ik gaf hem de gouden tand uit het muziekdoosje.

Wanneer Vlammenwerper de tand tussen zijn andere tanden stopt, durft hij weer lachen. Hij meent dat ene Prinses Vlamalia nu wel met hem zal willen trouwen en stuurt haar een aanzoek.

Verder moet Geronimo Stilton ook nu weer een verhaal vertellen om in de gunst van de koning te komen. En dat is toch iets wat ik de makers moet nageven: ze hebben blijkbaar grondig opzoekwerk verricht. Zo kom ik te weten dat Beowulf, een oud-Engels dichtwerk, de inspiratie was voor Tolkiens In de ban van de ring en dat er een verschil is tussen drakenverhalen in het westen (waar draken steeds door helden overwonnen worden) en in het oosten (waar draken een symbool zijn van geluk en voorspoed). De manier waarop ze die verhalen dan vertellen is dan wel zo saai dat ik me echt niet kan voorstellen hoe daardoor kinderen kunnen geboeid worden.

Ook de gids die telkens meegaat en deel mag uitmaken van de Fantasia Club lijkt een vast gegeven te worden. Deze keer is het Drakelijntje en zij volgt de twee helden naar het volgende rijk.

Wat staat ons nog allemaal te wachten?

that's one small step for man...

2009-09-15T13:21:00.013+02:00

... but one giant leap for a little boy named Miel.

Precies op de dag dat hij veertien maanden oud werd.

(Sorry, ik krijg de foto niet recht.)

wie mij echt aan het lezen kreeg

2009-09-10T21:50:00.001+02:00

Dit had je nog van me te goed. Nadat ik hier verteld heb wie mij absoluut niet aan het lezen kreeg en hier wie me zover kreeg dat ik toch vijf kinderboeken ging lezen, moet ik nog vertellen van wie ik dan de leesmicrobe gelukkig wél en definitief geërfd heb.

Na mijn opleiding voor onderwijzer wachtte mij nog de dienstplicht. En omdat ik als kind al nooit wilde spelen dat cowboys en indianen elkaar doodschoten, werd het burgerdienst. Ik koos voor het cultureel centrum van Hasselt. Blijkbaar was er toch iets in cultuur dat mij aantrok. Ik kwam eerst terecht in de ploeg van theatertechnici (met míjn technisch talent! Toen iemand van een theatergezelschap mij vroeg of ik voor 'spanning' wilde zorgen, moest ik aan de toneelmeester gaan vragen hoe dat moest. Bleek dat hij gewoon electriciteit nodig had via een verlengsnoer.) Enfin, na een paar weken werd ik dus overgeplaatst naar de dienst jeugdprogrammatie, waar ik me achter een bureau meer thuis voelde. En aan het hoofd van deze dienst stond Barbara Wyckmans.

Barbara is zo een van die mensen die een ongelooflijke indruk op mij hebben nagelaten. Ze was mijn bazin, maar deed nooit uit de hoogte. Ze kon je vertrouwen geven, en dat gaf vleugels. Enorm begeesterd ook. Altijd druk bezig. Massa's ideeën. Steeds al vijf projecten vooruit denkend. En met duidelijke standpunten. Wat ze wilde was kwaliteit in haar programmatie, en daar bond ze niet op in. Maar kwam je bijvoorbeeld van vakantie terug, dan moest even alles aan de kant, werd er koffie gehaald en moest je je vakantiefoto's bovenhalen en vertellen. Ook dat was Barbara. En op vrijdag tracteerde ze op een ijsje van de ijskar voor het cultureel centrum (ja, dan kan je bij mij al niet veel meer misdoen.)

Maar wat me van Barbara toch vooral is bijgebleven, is hoe enorm veel ze hield van cultuur voor kinderen. En hoe ze steeds kwaliteit nastreefde in het kunstaanbod voor kinderen. Nooit zou ze daarvoor op haar knieën gaan zitten. "Je moet kunst niet tot bij de mensen brengen. Je moet de mensen bij de kunst brengen." Ik denk niet dat je veel meer respect voor kinderen kan hebben dan dat.

Barbara leerde me van theater houden, en ze leerde me van jeugdliteratuur houden. Niet door erover te prediken, maar door er zelf zo gepassioneerd door te zijn. Door te zien hoe enorm jeugdcultuur haar raakte, wilde ik niets anders meer dan dat ook ervaren.

Barbara Wyckmans is achteraf directeur geworden van De Velinx in Tongeren en vervolgens artistiek directeur van HetPaleis in Antwerpen, waar ze sindsdien schitterende dingen doet.

En ik draag haar nog altijd in mijn hart. Dus lang leve Barbara Wyckmans!

vlucht

2009-09-07T22:27:00.005+02:00

Als je met de fiets of met de auto rijdt, gebeurt het vaak dat er een vogel verschrikt opvliegt.

Meestal vliegt die dan naar links of naar rechts.

Maar het mooiste is als hij een tijdje voor je uit blijft vliegen. Dan lijkt het net of je zelf ook even door de lucht zweeft.

Vandaag was het een duif.

(En nee, de foto is niet van mij. Die heb ik van het internet geplukt.)

ik lees Stilton! #8

2009-09-04T16:51:00.008+02:00

Ondertussen heb ik Geronimo Stiltons avonturen in Atlantis achter de rug, het rijk met de muzieknoot re. De belangrijkste vaststelling is dat dit hoofdstuk bijna identiek verloopt als het vorige avontuur in Wicca. Bij het binnenkomen vindt Geronimo nog een belangrijk voorwerp in zijn kistje. Was dat in het vorige hoofdstuk een plantje, dan is dat deze keer een gouden kammetje. Ook nu vinden de twee weer toevallig een landkaart op iets gegraveerd, deze keer op een schelp. En ook nu staat die kaart vol interessante plaatsen waar Geronimo niet eens komt. En weer gaat de tocht naar het paleis van de koningin, waar de muis toestemming vraagt om door haar rijk te reizen.

Een citaat uit het begin:

Prulletje strekte zich eens lekker uit onder een palmboom. (...) Ik ging naast hem zitten en zei; 'Gi-ga-geitenkaas wat een stilte! Eindelijk even een rustig plekje! Geen spinnen, geen schorpioenen, geen heksen. Wat kan ons hier nog gebeuren? Ha ha ha, er kan hooguit... een kokosnoot op mijn kop vallen, ha ha ha!' Op hetzelfde moment brulde Prulletje: 'Ridderrr pas op, een ko...' Er viel een kokosnoot loodrecht naar beneden... op mijn kop!

Opnieuw clichématige slapstick, maar nieuw is dat de grap zich nu al van mijlenver laat aankondigen.

Voorts zijn ook de extra's weer dezelfde als in het vorige hoofdstuk: de landkaart zoals ik al zei, maar ook weer kadertjes met wat uitleg over dingen die in het verhaal voorkomen, een raadseltje, een steekkaart van Atlantis (waarop al de namen van de koningin vermeld staan. Presidente van Vin tot Graat vind ik de beste).

Ook weer lachwekkend gemakkelijke oplossingen voor problemen: Zo daalt Prulletje voor Geronimo een trap af het water in.

Ik volgde hem bezorgd: 'Maar ik kan niet ademhalen onder water!' 'Dit is Atlantis, een buitengewone zee. Probeerrr het, hou uw kop maarr onderrr waterrr, Ridderrr!' Aarzelend hield ik mijn snuit onder de golven. ONGELOOFLIJK! IK KON ADEMHALEN!

Maar ook andere gevaartes worden met gemak overwonnen. Hoe verschalk je bijvoorbeeld een haai? Door gauw achter een rots te vluchten zodat de haai er met zijn snuit tegenaan zwemt. En een orka? Door je te verstoppen.

Prulletje brulde: 'Pas op voorrr die vis!' Terwijl we ons verstopten vertelde ik Prulletje: 'De orka is geen vis, maar een zoogdier, net zoals de dolfijnen, de walvissen en de potvissen.'

Voilà, middenin een gevaarlijke scène heeft Geronimo ook nog tijd om als schoolmeester uit de hoek te komen. Een les biologie waar eigenlijk niemand op zit te wachten.

Wat wel nieuw is in dit hoofdstuk is dat er hulp komt van een derde personage.

Opeens gleed ik uit. Het muziekdoosje viel uit mijn rugzak en verdween in de donkere diepte. Ik klauterde verder naar het strand en huilde: 'Ik heb het muziekdoosje verloren!'

(eindelijk spanning, zou je dan denken, maar helaas...)

Een zeeschildpad, twee meter lang en een halve ton zwaar, kwam omhoog uit de onpeilbare diepte. Zij hield iets tussen haar tanden geklemd, en liet het in het zand vallen.

(Moet ik nog vertellen wat het is?)

Die schildpad heet Petunia en waarschuwt Stilton en Prulletje voor Blauwbaard. De muis, de pad en de schildpad besluiten samen een club te vormen. Waarom is mij niet duidelijk. Waarschijnlijk weten de makers dat boeken over clubs het altijd goed doen bij kinderen, maar hier komt dat toch enorm geforceerd over. De Heldhaftige Drie-eenheid, De Vereniging van Sukkels en De (i.p.v. het) Broederschap der Dromers halen het niet als clubnaam, en daarom wordt het gewoon Fantasia Club.

En natuurlijk ontbreekt in dit hoofdstuk ook geen zedenles, want als Petunia afscheid neemt van Geronimo en Prulletje zegt ze: 'Bedankt voor jullie trouw, maar in het belang van de club moet ik achterblijven. Niet verdrietig zijn. Onthou goed, elke avond als de maan hoog aan de hemel staat, denk ik aan jullie en als jullie dan ook aan mee denken, zijn we bij elkaar, want... VRIENDEN DRAAG JE IN JE HART!'

Goed, dat weten we ook alweer. Op naar Dragonië.

gelezen in de maand augustus

2009-09-03T22:11:00.001+02:00

Geel gras (Simon van der Geest) - 10+ ====
De eendenkooi (Ben Crom) - 14+ ===
SMS (Tjibbe Veldkamp) - 10+ ===
Ik en de koningin (Ted van Lieshout) - 7+ ====
Lafcadio, de leeuw die terugschoot (Shel Silverstein) - 6+ ====

ik lees Stilton! #7

2009-09-01T22:06:00.000+02:00

Geronimo Stilton en Prulletje Prulschrijver trekken verder naar het paleis van Strega, de koningin van de heksen. Dat paleis is een hoge toren van doodskoppen in de vorm van een heksenhoed, en omringd door een gracht vol gigantische schorpioenen. Onmogelijk daar binnen te komen, meent Prulletje Prulschrijver. Maar plots herinnert hij zich een geheime gang. Opnieuw kiest de auteur voor een belachelijk eenvoudige oplossing die elke spanning uit het verhaal haalt.

Tussendoor vertelt Prulletje aan Geronimo wat meer over Strega. Ze bezit megamagische krachten. Daarmee kan ze iedereen tot haar persoonlijke slaaf maken. Geronimo bedenkt (en het staat in steeds groter wordende letters): Maar... een eerlijk iemand die goed nadenkt, kan zijn macht ook voor het goede doel gebruiken. Dit is een zedenpreek die er op dit moment niet eens toe doet, een stuk moraal zoals je honderd jaar geleden in kinderboeken tegenkwam. Enfin, iets wat ik niet graag in jeugdliteratuur van nu zie staan.

De twee sluipen verder als een salamander, zodat ze niet gezien worden. Opnieuw ter afwisseling krijg je in een apart vakje wat informatie over de salamander cadeau: Een klein reptiel dat veel op een hagedis lijkt. Dat een salamander geen reptiel is maar een amfibie en dus mijlenver van de hagedis af staat, is waarschijnlijk een foutje waar de auteur overheen heeft gekeken.

Uiteindelijk komen de muis en de pad in de heksenburcht aan, midden in de balzaal, waar het op dat moment vergeven is van de heksen. Allemaal willen ze de twee te lijf, maar Strega grijpt in en roept Geronimo en Prulletje bij zich. In het paleis vliegt ook de reptovlerk. Prulletje waarschuwt Geronimo niet in de ogen van het wezen te kijken, anders is hij voor de rest van zijn leven versteend. Bestaat er een wet tegen plagiaat van Griekse mythologische verhalen?

De heks tracht Stilton in de val te lokken door hem iets te drinken of te eten aan te bieden, maar Prulletje herinnert hem er net op tijd aan dat al wie iets eet of drinkt in Wicca, het rijk nooit zal verlaten. Strega wordt zo kwaad dat ze haar hand uitsteekt en een bliksemflits uit haar pink afvuurt op de muis en de pad. Maar Geronimo herinnert zich net op tijd het plantje in zijn rugzak. Toevallig een plantje dat uitgestorven is en dat Strega nodig heeft voor haar toverdrankjes. In ruil voor het plantje dwingt Stilton de doorgang door Wicca af.

Maar vooraleer ze het rijk kunnen verlaten komen de twee nog oog in oog te staan met 695 monsterlijke weerwolven. Ze worden omsingeld, maar lopen zo snel ze kunnen (ik vraag me af hoe je dat doet uit een omsingeling) naar de poort van het volgende rijk, Atlantis.

Een eerste balans die ik van dit boek opmaak is dat het wel enorm gemakkelijk geschreven is. Er duiken ontzettend veel mogelijke problemen op, maar telkens zijn er lachwekkend gemakkelijke oplossingen. Dat wordt echter verdoezeld door het ongelooflijk snelle tempo waarop allerlei nieuwe clichématige fantasie-elementen worden aangebracht. Zo heeft de jonge lezer toch de indruk in een verhaal te zitten waarin veel gebeurt.

Over de illustraties heb ik nog niets gezegd. Ze zijn stripachtig, erg vlak en in overvloed aanwezig. Ik toon hierboven de illustratie die ik tot nu toe het best vind (klik om te vergroten), omdat er wel wat dreiging uit spreekt, alhoewel het effect naar mijn mening veel sterker zou zijn zonder het gehuil van de wolven erbij.

Op naar het volgende rijk.

ik lees Stilton! #6

2009-08-31T16:16:00.002+02:00

Ondertussen heb ik de eerste 58 bladzijden achter de rug. Door de beperkte hoeveelheid tekst op elke bladzijde leest dit boek heel snel. Ik houd alleen regelmatig halt om verslag te doen.

Het eerste rijk dat Geronimo moet doorkruisen is Wicca, het rijk van de heksen. Daarvoor moet hij door de Poort van Robijn. Over de tekening van de poort mag de lezer wrijven, zodat de geur van heksen vrijkomt. Maar mijn bibliotheekexemplaar is al zo vaak uitgeleend dat de geur het niet meer doet. Je kan je de vraag stellen of het een zinvolle bijdrage zou leveren aan het verhaal. Ik houd toch meer van auteurs die met zinnen een sfeer kunnen beschrijven, zodat ze me prikkelen een gepaste geur te fantaseren. Overigens geen moeilijkheden wat de poort betreft. Geronimo en Prulletje Prulschrijver stappen er gewoon doorheen.

Als lezer krijg je dan een steekkaart met enkele gegevens over Wicca. Zoals wie de koningin is, hoe het koninklijk paleis eruitziet, info over de rijkswacht, welke taal men spreekt en info over de bewoners, maar ook de kleur en de muzieknoot van het rijk (een do). Vooral dat laatste is me niet echt duidelijk, maar Geronimo lijkt die do te horen als hij de Poort van Robijn binnenstapt. Misschien wordt me later duidelijk hoe dat zit. Niet onbelangrijk detail: Geronimo vindt nog gauw een klein, mysterieus plantje in zijn kistje in zijn rugzak.

Daarna volgt een plattegrond van Wicca, een plannetje dat in het verhaal op een doodskop staat gedrukt die daar ergens ligt. Hoe dat komt wordt niet verteld. Maar de plekken die op de plattegrond voorkomen scheppen verwachtingen naar een spannend verhaal: Berg van de Bleke Bosgeest, Woud der nachtmerries, Tranenmeer, Huilende waterval, Kas met vleesetende planten, Snikkende Rivier, Kweekvijver met Vraatvissen, Kerkhof 'De Stille Schim', Woud der Krijsende Knoesten, Woestijn van de Zwijgende Sfinx... Het kan dus wel wat worden.

Maar wat een teleurstelling als ik verder lees: We beklommen de Berg van de Bleke Bosgeest, een verlaten rotspiek waar de wind angstige kreten slaakte... Bij het betreden van het Woud der Nachtmerries zagen we bomen met kale takken die naar de hemel reikten alsof ze om hulp riepen. We staken het Tranenmeer over en kwamen langs de Huilende Waterval. We ontweken de Kas met vleesetende planten, die aan elk blad venijnige punttandjes hebben en liepen langs de Snikkende Rivier, waardoor bitter gehuilde tranen stroomden. We passeerden de Kweekvijver met Vraatvissen, die hebben messcherpe tanden... en het kerkhof De Stille Schim, vol met door de tijd aangetaste grafstenen!

Dat is het dan. Al die veelbelovende plekken passeert Geronimo Stilton gewoon of hij laat ze links liggen. Daarmee heb je het gehad. Er gebeurt gewoon NIETS!

Het volgende hoofdstuk kondigt zich aan met als titel De harteloze ridders (brrrrrr). De aarde schudt. Een dreigende schare ridders komt eraan. Prulletje fluistert geschrokken dat die ridders lang geleden gezworen hebben de waarheid te beschermen en de zwakken te helpen, maar dat ze dat allang vergeten zijn. Nu zijn ze ridders van het Vreemde Dingen Legioen (de grappigste woordspeling tot nu toe) onder Strega, de koningin van Wicca.

Eindelijk actie, vermoed ik dan. Maar weer niets. Het legioen galoppeerde ons voorbij. En daarmee moet ik het doen.

Maar het eerste echte dieptepunt moet nog komen. Geronimo en Prulletje Prulschrijver beklimmen een rode berg die plots begint te bewegen. De berg is niets anders dan Arakne, een reusachtige spin, die de twee vangt in een ondoordringbaar web. Maar Stilton vertelt de spin gauw het oud-Grieks verhaal over de afkomst van haar naam. Arakne is zo ontroerd dat ze begint te wenen. Geronimo schrijft vlug het verhaal op, zodat de spin het zo vaak kan herlezen als ze maar wil. En Arakne laat de twee tevreden gaan.

Sorry, maar nu moet ik echt naar lucht happen. Dit is ronduit zielig. Hier ben ik echt even niet goed van. Dat je met zo een onzin het mooiste kinderboek aller tijden vult.

Volgende keer meer, en hopelijk beter.

ik lees Stilton! #5

2009-08-30T15:48:00.003+02:00

Het verhaal begint. Geronimo stelt zichzelf voor. Hij is uitgeefmuis en nodigt de lezer uit voor een megafantastisch avontuur. Toch weer even populistisch taalgebruik. Maar ik moet toegeven dat ik de zin die volgt best wel een tikkeltje literair vind: "Het begon zo, zo en niet anders..."

Dat begin is dan een 21ste juni, een dag waarop alles misgaat. De kantine van de redactie overstroomt, de airco doet het niet meer, de computer is gecrasht, de koffie is op, Geronimo moet nog 333 contracten ondertekenen en tot overmaat van ramp staat er ook nog eens een pukkel op zijn snuit. Wat volgt is een zoekplaat van de redactie waarop je een hele tijd kan blijven kijken wat er allemaal misloopt. Een goed voorbeeld van de afwisseling in dit boek. Wanneer Stilton die avond naar huis gaat is de ellende nog niet over: het metropersoneel staakt, het regent, paraplu vergeten. Thuis werkt het licht niet, op zoek naar kaarsen op een donkere zolder trapt Geronimo op een hark waarbij de steel tegen zijn gezicht kwakt, krijgt een boekenkast over zich heen, trapt op een verdwaalde rolschaats en valt, met zijn hoofd door een schilderij, buiten bewustzijn op de grond. Eigenlijk is dit niet meer dan simpele slapstick. Slapstick met enorme clichés dan nog, want al deze grappen zijn al miljoenen keren voorgedaan. Ik miste alleen nog de bananenschil. Maar slapstick is natuurlijk wel iets dat werkt bij kinderen.

Door het zolderraam schijnt het licht van een vallende ster precies op een kristallen doosje. In dat doosje vindt Stilton een gouden sleuteltje en een briefje met een boodschap in geheimschrift. De staart van de vallende ster verandert in een gouden trap. Geronimo klimt omhoog en arriveert voor een gouden poort die op slot blijkt te zijn. Natuurlijk past het sleuteltje - toeval o toeval - en onze held kan zonder problemen naar binnen. Daar ontmoet hij Prulletje Prulschrijver, de pad die bij het voorstellen van de personages werd geïntroduceerd als iemand die ervan droomt een bestseller te schrijven. Hier zijn zeker mogelijkheden om dit personage heerlijk uit te diepen, sterk te karakteriseren, humor mee te geven… Maar ik blijf op mijn honger zitten. Het enige wat gebeurt is dat de pad met een voortdurende rollende rrr spreekt en dat, telkens als Geronimo zich wat angstig gedraagt, Prulletje Prulschrijver zijn verhaal schrijft: "door de Gouden Poort trad een nobele Ridder Zonder Vrees of Blaam Binnen! Heer Geronimo van Stilton! Hij was groot en machtig, met trotse blik, blauwe ogen en blonde manen."

Blijft natuurlijk het probleem van de geheime boodschap op het briefje. Deus ex machina helpt weer een handje, want Prulletje Prulschrijver kent toevallig dat geheimschrift en vertelt Geronimo wat erop staat. Als lezer krijg je dat echter niet te horen en kan je de boodschap zelf ontcijferen aan de hand van de sleutel (elk symbool staat voor een letter) achteraan het boek. Weer die afwisseling. Dit is de boodschap; "O dappere ridder, kom met grote spoed. Alleen u kunt mij redden. Florina verwacht dat u het doet." Florina is de feeënkoningin, vertelt Prulletje Prulschrijver, en om haar te redden moet Geronimo door de zeven rijken van Fantasia.
"Ik ben nooit een moedige man, eh muis, geweest, maar als er iemand in nood is, zal ik altijd helpen," Besluit Geronimo. De verspreking vind ik nogal flauw en zijn besluit te helpen nogal gemakkelijk en vlug gemaakt. Maar wil je dat kinderen zich met je held identificeren, dan is dat natuurlijk weer een truc die goed opbrengt.

Op dit moment blijven bij mij nog vele vragen over. Hoe is dat doosje op Geronimo's zolder terechtgekomen? Wat is er met de feeënkoningin aan de hand? En waarom is net Geronimo uitverkoren om Florina te redden? Vele vragen waar hopelijk gauw een antwoord op komt.

En natuurlijk wil ik wel wat meer weten over Prulletje Prulschrijver, want zulk een personage vraagt gewoon om door geïntrigeerd te worden.

ik lees Stilton! #4

2009-08-28T12:08:00.021+02:00

Eindelijk heb ik dan toch in handen wat 'het mooiste kinderboek aller tijden' zou moeten zijn: Fantasia.

Voor ik eraan begin heb ik het boek eens goed bekeken. 378 pagina's is veel, zeker als je er niet veel van verwacht, maar gelukkig is de hoeveelheid tekst per bladzijde erg gering. Wat me ook opvalt is de afwisseling. Het verhaal wordt afgewisseld met kleine en grote prenten, weetjes, raadsels... Op het einde krijg je zelfs het Fantasia woordenboek. En elk hoofdstuk is gemiddeld slechts drie pagina's lang. Dat verlaagt natuurlijk de drempel waar ik voor sta.

Op de binnenflap staat een stukje tekst van meneer Stilton zelf, waarin hij de lezer uitnodigt hem te volgen naar Fantasia voor een geweldige opdracht met duizenden schorpioenen, doodenge heksen, een enorme spin en levensgevaarlijke (stinkende!) trollen. Even lijkt het alsof ik Eddy Wally hoor spreken. Ik, die vind dat je een goede auteur vaak kan herkennen aan de zuinigheid waarmee hij met bijvoeglijke naamwoorden omgaat, houd mijn hart al vast. Gelukkig zal later blijken dat het toch niet die kant op gaat.

Eerst wordt de Fantasia Club (moet dat niet Fantasiaclub zijn?) voorgesteld. Ik vermoed dat het hier om de belangrijste personages van het verhaal gaat. Met Geronimo Stilton zelf natuurlijk, maar ook bijvoorbeeld figuren als Prulletje Prulschrijver (een pad die ervan droomt een bestseller te schrijven), Prinses Drakelijntje (die Geronimo zal gidsen in Dragonië, het rijk van de draken), Boletus (Geronimo's gids doorheen Miniatura, het rijk van de kabouters) en Reus (gids in Immensia, het rijk van de reuzen). Of het hier om flauwe associaties of om geweldige taalvondsten gaat laat ik in het midden. Wat wel opvalt is dat alle figuren uit een ander rijk komen en dat ze elk op hun beurt Geronimo zullen leiden doorheen hun land. Dat doet me vermoeden dat de verhaallijn erg simpel zal zijn: kaarsrecht vooruit, steeds volgens hetzelfde stramien, wat natuurlijk het eenvoudigste is dat je kan hebben. Afwachten of dit klopt.

Wordt vervolgd.

ik lees Stilton! #3

2009-08-26T11:43:00.003+02:00

Voor wie zich afvraagt hoe het nu zit met mijn voornemen om Fantasia te lezen: Geduld! Alle exemplaren waren uitgeleend in de bib (jaja, het muisje is populair). Maar ik heb mijn exemplaar alvast gereserveerd. Volgens de catalogus moet een van de komende dagen het boek terug binnenkomen. Als de leners op tijd zijn natuurlijk, en dat wil nog wel eens foutlopen, zeker tijdens de vakantie.

Ik heb trouwens niet veel tijd gehad de laatste tijd om veel te lezen. Mijn lijstje van augustus zal dus kort zijn. Teveel verbouwing, kinderoppas op verlof (grootouders ook)...

top 30 negenentwintig jaar geleden

2009-08-17T22:20:00.006+02:00

Wie bevolkte de BRT Top 30 negenentwintig jaar geleden?

Sterke stijgers waren Benny Neyman met Ik Weet Niet Hoe (van 27 naar 16), Raymond van het Groenewoud met Je Veux De L'Amour (van 20 naar 10) en Upside Down van Diana Ross (van 17 naar 5).

Bob Marley & The Wailers waren lichtjes op de terugweg met Could You Be Loved (van 6 naar 8).

Op 3 stond Frank Sinatra met Theme From New York New York.

Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra werden na drie weken op 1 naar de tweede plaats verwezen met Xanadu.

Die eerste plaats was nu voor The Winner Takes It All van Abba, dat pas de week ervoor als hoogste nieuwkomer op 5 was binnengekomen. Het nummer zou nog zeven weken op de toppositie blijven staan.

Weet je, ik ben een echte ABBA-fan. Niet alleen zorgt het Zweedse viertal voor de nostalgie naar mijn kindertijd. Maar zoveel jaren later kan ik ook niet anders dan toegeven dat Bjorn en Benny geweldige songschrijvers zijn en de stemmen van Agnetha en Frieda pure magie waren. The Winner Takes It All vind ik hun beste song. De sublieme eenvoud waarrond dit nummer is opgebouwd, de sprankelende stem van Agnetha die voortdurend in duet gaat met een vloeiende pianopartij. Dat de tekst van het lied niet veel voorstelt neem ik er zonder probleem bij.

Voor Agnetha had ik het trouwens wel. Die melancholische blik die ze in haar ogen kon leggen (zoals je kan zien in deze clip) liet zelfs mij als tienjarige niet onberoerd.

il lees Stilton! #2

2009-08-15T14:31:00.003+02:00

Het is wat stil geweest de laatste week op mijn blog. Heeft alles te maken met die stekende keelpijn die ik tracht uit te zieken (de dokter zei 'vijf dagen' en ik zit ondertussen gvd al aan dag tien) terwijl ik ook nog onze verbouwingswerken tracht te coördineren. Wat dat laatste betreft gaan we zowat naar het einde van fase 1 toe, met een nieuw dak en een nieuwe badkamer. Misschien dat ik nog sneller verhuisd raak dan dat mijn keelpijn voorbij is...

Maar niet getreurd, hier alvast een officiële bekendmaking. Ik heb een besluit genomen over welk boek van Geronimo Stilton ik letter voor letter ga uitlezen. Ik wil achteraf niet het verwijt krijgen dat ik er me wel makkelijk van af heb gemaakt. Daarom kies ik voor een dik boek (erger dan stekende keelpijn kan het toch niet zijn). En omdat het volgens sommigen het mooiste kinderboek aller tijden is, ga ik voor het eerste deel van Fantasia.

Maandag ga ik terug aan het werk en dan neem ik het meteen mee naar huis. En dan nog even diep ademhalen en ik begin eraan.

Wordt vervolgd.

dubbel ziek

2009-08-06T22:24:00.003+02:00

Vandaag werden Miel en ik allebei voor een dagje in het ziekenhuis opgenomen voor een kleine ingreep. Allebei bij dezelfde dokter.

Miel zodat hij geen last meer zou hebben van zijn oortjes.

Ik zodat Marleen geen last meer zal hebben van haar oren.

Je mag raden hoe het zit.

Het was wel fijn dat men in het ziekenhuis alle moeite deed om ons allebei op één kamer te leggen. Vader en zoon. En we hebben ons allebei grondig laten soigneren door mama.

gelezen in de maand juli

2009-08-05T21:08:00.000+02:00

Tegen de muur op (Karlijn Stoffels) - 14+ ===
Waarom waarom (Annemarie van Haeringen) - 4+ ==
De zomerzot (André Sollie) - 6+ ====
Bijt! (Hilde Hagerup) - 14+ ====
Het fantastische verhaal van Ferre en Frie (Siska Goeminne) - 10+ ===
Potilla (Cornelia Funke) - 9+ ===
Zeemist (Mariëlle van Sauers en Tineke Lemmens) - 10+ ====
Ellie en Nellie op het onbewoonde eiland (Rindert Kromhout en Annemarie van Haeringen) - 7+ ===

slaat Karlijn Stoffels een nieuwe weg in?

2009-08-04T21:38:00.008+02:00

"Het gaat van kwaad naar erger met de Nederlandstalige jeugdliteratuur."

"De gouden jaren tachtig en negentig zijn nu wel voorgoed voorbij."

"Uitgevers zijn hoe langer hoe minder geïnteresseerd in literaire kinderboeken. Als het maar verkoopt."

Het zijn kreten die niet alleen in de Kuyperlezing te horen waren. Ze maken gewag van een tendens die waarschijnlijk wel klopt. Zelfs uitgeverijen die er vroeger een punt van maakten kwalitatieve kinderboeken uit te geven, halen nu ook auteurs in huis die er duidelijk enkel voor moeten dienen de verkoopcijfers omhoog te jagen. Maar zijn er ook auteurs die het geweer van schouder verwisselen en anders (lees: populairder) gaan schrijven? In dat opzicht viel de laatste tijd wel eens de naam van Karlijn Stoffels, zoals bijvoorbeeld hier. Daarom dat ik haar laatste boek Tegen de muur op (14+) heb gelezen om te checken of deze bewering klopt.

Zonder uitgebreid op de inhoud in te gaan kan ik zeggen dat het hoofdpersonage Bibi op zoek gaat naar haar vader. Na de dood van haar moeder heeft ze enkel een oude foto van een jongeman van wie ze vermoedt dat het haar vader is. Ze belandt in de wereld van de graffitispuiters, experimenteert ook een beetje mee, en vindt uiteindelijk wat ze zoekt.

Het lijkt niet echt een hoogst originele verhaallijn en dat is het ook niet. Maar dat hoeft nog niet te betekenen dat het slecht geschreven is. Kenden we Karlijn Stoffels eerder als iemand die heel lyrisch en haast poëtisch schreef, waarvan Koningsdochter, zeemanslief wel het ultieme voorbeeld was, dan is toegankelijkheid het sleutelwoord dat we hier moeten gebruiken. Af en toe verzinkt ze wel eens in clichés zoals '... mijn moeder, die naar melk en honing rook' (p.23) of '... en dat ik al die jaren als een kostbaar bezit bewaard had' (p.54). Maar het verhaal is toch vooral vlot geschreven.

De personages dan. Best wel geloofwaardig, met uitzondering van de aboriginal Paddie, waarvan je eerst vermoedt dat het een man is, maar die bij nader inzien toch een vrouw blijkt te zijn.

Op pagina 40 krijgen we plots een nieuw thema voorgeschoteld. Acht bladzijden lang krijgen we opeens te maken met Bibi's masturbatie- en vrijproblemen. Dit ruikt naar populisme. En het komt zeker in het begin heel geforceerd over. Naarmate het verhaal vordert krijgt dit thema wel een duidelijker plaats. Maar had het boek dit echt nodig?

Af en toe lijkt Karlijn Stoffels de moeilijkheden ook uit de weg te gaan. Bibi's onechte vader reageert wel erg gemakkelijk als Bibi op de vraag hoe het op school gaat antwoordt: "Papa, ik moet je nog iets zeggen. Ik ga dit jaar niet studeren." Haar vader heeft slechts zeven lijnen nodig vooraleer hij al antwoordt: "Natuurlijk... ja. Dat is waar. Ik heb er niet zo bij stil gestaan. Het is eigenlijk een heel goed idee van je. Wanneer heb je dat besloten?" (p.54)

Wanneer Bibi bij haar vader voor het eerst een vliegertje oplaat dat ze het wel zou voelen als haar vader haar echte papa niet zou zijn, gaat het als volgt: '"Je klets maar wat,' zei hij. (...) "Ik ben je vader, dat voel je toch?" "Natuurlijk," zei ik. "Nou, ik ben je echte vader niet," zei hij. Ik keek hem aan. Ik zag dat hij wegtrok. "Grapje," zei hij vlug. Maar het was te laat. Ik had het gevoel dat ik plotseling voor een brede, diepe kloof stond waar ik elk ogenblik in kon vallen. "En mama?" vroeg ik. Mijn oren suisden. "Mama wel," zei hij kortaf.' Is het flauw van mij als ik vind dat deze discussies wel erg gemakkelijk gaan? Hier zat veel meer in.

Maar ondanks deze opmerkingen is er toch iets dat het boek nog recht houdt. Karlijn Stoffels heeft zeker geen slecht boek geschreven. Tegen de muur op heeft me niet verveeld. De spanningsboog staat goed strak. En het einde heeft zelfs nog een verrassing in petto.

Maar het heeft me ook weer niet doen smachten naar meer. Er zijn al zoveel auteurs die dit soort boeken schrijven. Het is gewoon het volgende goede boek in het rijtje. En van een schrijfster die voorheen boeken schreef waarbij je van het begin tot het einde zalig kon bij zitten zuchten, verlang je toch wat meer.

Edward van de Vendel jarig

2009-08-01T21:51:00.007+02:00

Vandaag wordt Edward van de Vendel 45. De boeken van Edward van de Vendel verschijnen aan een ongezien tempo, maar boeten nooit in aan kwaliteit. Er wordt wel eens gedacht dat toegankelijkheid en literaire kwaliteit niet samen lijken te gaan, maar van de Vendel bewijst alleszins het tegendeel. Als auteur is hij daar ook heel bewust mee bezig.

Edward van de Vendel schrijft voor alle leeftijden. Met zijn eerste gedichtenbundel, Betrap me (10+) wist hij me al te imponeren. Later volgden o.a. Bijna alle sleutels (10+), Aanhalingstekens (12+) en Supperguppie (6+, Woutertje Pieterse Prijs 2004, Zilveren Griffel 2004). In die gedichten bewijst van de Vendel een echte taalkunstenaar te zijn.

Maar ook met dramatische verhalen weet van de Vendel te beroeren, zoals in De dagen van bluegrassliefde (14+, Gouden Zoen 2000) over homoseksualiteit of De gelukvinder (14+) waarin vooral het eerste deel waarin een jongen tracht te overleven in een land waar de Taliban de plak zwaait, enorm beklijft.

Edward schreef ook de teksten voor prentenboeken als Dom konijn (6+, Zilveren Griffel 2001), het heerlijke Eén miljoen vlinders (6+, Zilveren Griffel 2008) en de reeks rond het jongetje Django (4+). Een bijzondere liefde heb ik voor Voor jou, voor wie anders? (6+), dat Edward maakte op vraag van illustrator Martijn van der Linden, en waar heerlijk gespeeld wordt met trouw en ontrouw in onvoorwaardelijke of berekende vriendschap.

Een beetje buiten categorie ten slotte is Gijsbrecht (12+, Gouden Zoen 1999), een geslaagde hervertelling van Vondels Gysbreght van Aemstel. Een boek zoals Edward er voor mijn part wel meer mag schrijven.

mijn score:

Betrap me =====

Gijsbrecht ====

Bijna alle sleutels ====

De dagen van bluegrassliefde =====

Dom konijn ====

Wat ik vergat ===

Superguppie ====

Eén miljoen vlinders ====

De gelukvinder ====

Voor jou, voor wie anders? ====

ik lees Stilton!

2009-07-31T23:52:00.006+02:00

Wie deze blog volgt zal wel weten dat ik geen fan ben van het fenomeen Geronimo Stilton. Ik denk dat ik daar gegronde redenen voor heb, alhoewel ik nooit echt een boek van Stilton heb gelezen. Ik heb mijn mening gebaseerd op de verschrikkelijke vormgeving, het feit dat de boeken het moeten hebben van allerhande trucjes zoals geurtjes en stripachtige lettertypes, de hype die rond de boeken wordt gecreëerd en natuurlijk heb ik hier en daar al wel eens een fragmentje gelezen. Maar een boek van Stilton uitgelezen? Nee dat heb ik nog nooit gedaan.

Maar ik ga het doen! Ik wil recht in mijn schoenen staan als ik nog eens kritiek spui. Ik beloof hier, plechtig, voor u lieve blogbezoekers, dat ik daadwerkelijk een boek van Stilton van de eerste tot de laatste letter ga uitlezen. Ook als het pijn doet of ik ervan moet kokhalzen. Ik zal doorzetten! En als ik achteraf mijn mening moet herzien, dan zal ik het doen. Ik maak een knieval als dat nodig is. Gemeend. Mijn mening zal er een worden van een ervaringsdeskundige.

Ik geef Stiltonfans zelfs de kans een suggestie te doen. Ze mogen me laten weten wat vogens hen het beste Stiltonboek is.

Over een paar dagen maak ik bekend welk boek het zal worden.

Ed Franck jarig

2009-07-27T10:33:00.020+02:00

Vandaag wordt Ed Franck 68. Ed Franck was al 44 toen hij begon met schrijven, maar heeft met verve de jaren daarvoor alweer ingehaald. Ed Franck schrijft aan een waanzinnig tempo. Het aantal boeken dat hij sindsdien heeft geschreven gaat stilaan rinchting honderd. Ed is ook een veelzijdig auteur. Hij schrijft romans, poëzie, bewerkingen van klassieke verhalen, misdaadverhalen, non-fictie... en dat voor alle leeftijden.

Met zo een grote hoeveelheid boeken op zijn palmares kan het haast niet anders dat zijn oeuvre nogal wisselvallig van kwaliteit is. Toch zitten er rasechte parels tussen, vooral tussen zijn boeken van de laatste tien jaar.

In Mijn zus draagt een heuvel op haar rug (10+, Prijs van de Vlaamse Gemeenschap 2001, Boekenwelp 2001, nominatie Gouden Uil 2001) schrijft Ed Franck over hoe naïef, speels, troostend een kleine jongen spreekt over zijn zus die een bochel heeft.

Tinka (10+, Boekenwelp 2002) is het ultieme oorlogsboek. Het vertelt hoe allerlei mensen elk op hun manier in een keiharde oorlog trachten te overleven. Een oorlogsverhaal met optimisme.

Abélard en Héloïse (14+, Boekenleeuw 2003) is een boek uit de reeks klassieke verhalen die Ed Franck herschreef voor jongeren. Een indringend en goed gedocumenteerd verhaal over een fatale liefde.

Ook De man bij het meer (14+) gaat over liefde. Deze keer vertelt Franck over de pijn die liefde kan teweegbrengen in drie generaties. De jonge Laura die, zoals haar tante zegt, nog alle kanten opkan. De dertiger Rebecca die op een kruispunt staat: als ze de liefde wil ontmoeten, zal ze toch eens haar veilige solitaire leven moeten durven opgeven en zich in het ongewisse moeten storten. En ten slotte de oudere heer, die vastgelopen is in een oude, tragische liefde en geen uitweg meer zoekt.

Uitspraak van Ed Franck: "De schrijver is een soort nevel die in al zijn personages doordringt. Als een schrijver niet in zijn personages kruipt, krijg je bordkartonnen figuurtjes."

mijn score:
Het huis van eb en vloed ====

Mijn zus draagt een heuvel op haar rug ====
Tinka ====
Abélard en Héloïse ====
Zie ik je nog eens terug? ====
De man bij het meer ====

hoe mis je je doelgroep?

2009-07-23T16:27:00.011+02:00

Hoe kan je er zeker van zijn dat een boek zijn doelgroep niet bereikt? Het antwoord lijken ze bij Lemniscaat gevonden te hebben. Dat is althans wat bij mij overheerst na het lezen van Zeemist van Mariëlle van Sauers, een boek voor 10+.

Laten we eerlijk zijn, de doelgroep is klein. De verhaallijn - een meisje vertelt over haar ongeneeslijke ziekte en over het sterven - is erg zwaar en daarom niet voor iedereen weggelegd. Mariëlle van Sauers, die afkomstig is uit het theater, heeft het verhaal geschreven als een monoloog en doet dat bovendien erg poëtisch. Allemaal kenmerken die het niet voor een grote groep toegankelijk maken. Maar dat hoeft het probleem niet te zijn. Ook al is de groep lezers voor zulke boeken klein, het is goed dat ze toch geschreven worden. En dit boek is ontzettend goed geschreven.

Wat schort er dan wel aan? Dat zie je al onmiddellijk als je de cover bekijkt (klik op de foto voor de vergroting). Dit lijkt geen jeugdboek. Dit ziet er eerder uit als een low budget poëziebundel voor volwassenen van vijfentwintig jaar geleden. De omslagillustratie bestaat uit een aantal verfvlekken die met veel water gemengd in elkaar overlopen en waarover enkele zwarte inktlijnen een schelp suggereren. Wie het boek openslaat vindt op elke bladzijde dit soort illustraties terug. Ik spreek me er niet over uit of Tineke Lemmens, de illustratrice, dat wel of niet goed gedaan heeft. Ik ben niet thuis in dit soort technieken. Als je het boek leest moet je trouwens toegeven dat elke illustratie wel bij het verhaal past. Maar wat ik wel weet is dat het niet werkt. Dit spreekt niet aan. De verleiding die je zou moeten voelen als je het boek in handen krijgt is er niet. Dit boek nodigt niet uit om te openen en wie het toch opent zal snel de neiging hebben het weer dicht te doen. En zo gaat het talent van Mariëlle van Sauers helaas aan veel potentiële lezers voorbij.

u mag mij feliciteren

2009-07-21T21:51:00.002+02:00

... met mijn 39ste verjaardag. Vandaag gevierd samen met Miel die er vorige week 1 werd.

waarom ik geen reis heb gewonnen met de 1000 zonnenstoel

2009-07-20T21:45:00.010+02:00

Een van de leuke dingen van de zomer is dat er van die tv-programma's zijn die je onmiddellijk in zomerse sferen brengen. 1000 zonnen is zo een programma waar ik graag naar kijk. En een van mijn favoriete items is de strandstoel. Voor wie het niet kent, de opzet is simpel: op het scherm wordt een lege strandstoel getoond op een plek die je moet herkennen. Wie als eerste in de stoel zit met een opgelegd voorwerp wint een reis naar een exotische bestemming.

Daar moet je echt geluk mee hebben, denk je dan. Die stoel komt natuurlijk nooit in mijn buurt en dan nog zou je zo ontieglijk snel moeten zijn.

Dat dacht ik ook, maar afgelopen vrijdag was het wél zover. De stoel stond in ons dorp! Zelfs vlakbij. Aan het kanaal op een plek die ik heel goed ken omdat ik er regelmatig een wandeling maak. Wie er het eerst in zou zitten met een vlieger had prijs. Maar ik heb de kans op een reis naar Malta gewoon aan me laten voorbijgaan. Ik kan mijn haren uittrekken als ik eraan denk! En je mag raden hoe het komt dat het me niet gelukt is.

Je zat toevallig die dag niet naar tv te kijken?

Toch wel. Ik kijk niet elke dag, maar afgelopen vrijdag zat ik tv te kijken. Naar 1000 zonnen nota bene.

Je was niet thuis?

Nee ik was niet thuis, maar ik zat bij mijn moeder voor tv. Maar dat was het probleem niet. Mijn moeder woont gewoon aan de overkant van de straat.

Je hebt het programma niet uitgekeken?

Had gekund. Marleen belde me nog om te vragen waar ik bleef. Ik zei haar dat ik dadelijk naar huis zou komen. Eerst dus 1000 zonnen uitkijken.

Je had geen vlieger bij de hand?

Wie heeft er anno 2009 nu nog een vlieger in huis? Haast niemand toch! En had ik thuis gezeten, dan had ik inderdaad geen vlieger bij de hand gehad. Maar ik zei het al, ik zat bij mijn moeder. En die heeft tóch nog een vlieger in huis. Ik zou hem niet eens hebben moeten zoeken. We wisten hem zo liggen. Boven op de kast op zolder.

Je was te laat?

Hoezo te laat? De strandstoel stond op amper tweehonderd meter van ons huis. Ik zou waarschijnlijk nog een record hebben gebroken. En als je weet dat de uiteindelijke winnaar van haast vijf kilometer ver is gekomen... Ik zou ongetwijfeld de eerste zijn geweest.

Je durfde niet?

Kom zeg! Wie me kent, weet dat ik het zou durven. Ik zou waarschijnlijk nog een dansje rond de stoel hebben gemaakt omdat de tweede nog lang niet in zicht was.

Euh... je stond net in je blootje? Of je had je beide benen gebroken? Of je was met handboeien aan bed geketend voor een pikant spelletje?

NEE! NEE! NEE! NEE!

Pff, dan weet ik het ook niet meer hoor.

Ik had de plek niet herkend! 200 luttele metertjes van mijn eigen huis! Waar ik zo vaak met Miel naar de bootjes ga kijken! Waar ik met mijn arm om Marleens schouder regelmatig een romantisch wandelingetje maak. Waar we een paar dagen voordien zelfs nog een terrasje hadden gedaan. Je weet wel, dat terras dat gewoon in beeld was afgelopen vrijdag. Snik...

Mensen van 1000 zonnen, komen jullie alsjeblieft nog een keer terug? Plieieies!

een nieuwe literaire onderscheiding... of toch niet?

2009-07-15T23:03:00.004+02:00

De Gouden Lijst, zo heet de eenmalige literaire onderscheiding die door Ted van Lieshout en Hans Hagen in het leven is geroepen als protest tegen het verdwijnen van de Gouden en Zilveren Zoenen. Een jury van collega-auteurs kiest het beste jeugdboek voor twaalf jaar en ouder.

Het wegvallen van de Zoenen is ronduit triest. Met een vervangende prijs kan ik alleen maar blij zijn en dat ben ik ook.

Maar is het toeval dat wij sinds een jaar in onze bibliotheek een eigen literaire onderscheiding in het leven hebben geroepen en dat die onderscheiding het Gouden Lijstje heet? (Let trouwens op het verkleinwoord, we zijn erg bescheiden.) Met een Gouden Lijstje - wat eigenlijk een plaats is in onze eigen 'walk of fame' in de vorm van een gouden lijstje op de boekenplank - vestigen we de aandacht op die auteurs die de jeugdliteratuur op een hoger niveau weten te tillen en die daarin een zekere constante hebben bereikt. We engageren ons ook een activiteit te organiseren rond elke auteur die van ons een Gouden Lijstje mag ontvangen.

En is het toeval dat we onlangs Hans Hagen lieten weten dat we hem volgend jaar uitnodigen voor een auteurslezing en dat hij bij die gelegenheid door ons met een Gouden Lijstje zal worden bedacht?

(Op de foto zie je Do Van Ranst die vorig jaar als eerste een Gouden Lijstje mocht onthullen.)

nog meer geronimo

2009-07-14T22:53:00.004+02:00

Kinderzender Nickelodeon heeft de uitzendrechten van de animatiereeks Geronimo Stilton gekocht. Ik word daar niet vrolijk van.

Alhoewel ik de boeken van de irritante ("gi-ga-geitenkaas") muis verschrikkelijk vind, vind ik dat niet het grootste probleem. Veel problematischer vind ik de alomtegenwoordigheid van Geronimo Stilton. De boeken worden voor een habbekrats aangeboden bij Humo. Boekhandels hebben aparte Stiltontafels en Stiltonrekken. Het Nieuwsblad stopt elke week een Geronimokrant bij haar zondageditie. Vandaag zag ik de boeken van de muis zelfs in de fruit- en groenteafdeling van mijn lokale supermarkt (echt waar). Vorige maand verschenen weer 3 (drie!) nieuwe boeken van Geronimo en randfiguren. En in de toekomst worden kinderen door de muis ook nog eens bestookt via televisie. Wedden dat langspeelfilms en computergames nog zullen volgen?

Laat de boeken nog zo slecht zijn, zolang er ook nog ruimte is voor betere jeugdliteratuur is dat zo erg nog niet. Maar dat is nu net het grote probleem. Die ruimte is er niet meer. In hoeveel gezinnen gaat het volledige budget voor kinderboeken al op aan Geronimo Stilton? Hoeveel kinderen houden nog leestijd over om ook nog wat anders te lezen?

Stilton zou voor veel kinderen een opstap zijn naar de echte jeugdliteratuur? Ik geloof daar niet in! Hier en daar zal er wel een uitzondering tussen zitten. Maar de regel is dat Stilton kinderen vooral aanzet tot het lezen van nog meer.. Stilton.

Moeten we dat als leesbevorderaars blijven aanzien?

er is er een jarig

2009-07-13T23:23:00.001+02:00

Ik ben nog nooit zo trots geweest op mijn eigen verjaardag dan op deze eerste verjaardag van Miel. We hebben er met ons drieën een schitterende dag van gemaakt. Cadeautjes, versiering, de Olmense zoo... Miel begreep niet wat er aan de hand was, maar hij heeft genoten. 's Avonds kregen we hem niet in slaap. En wie kleine kinderen heeft, weet dat dat betekent dat hij doodop was.

zeker lezen

2009-07-10T14:59:00.006+02:00

De coole cowboy
(Tjibbe Veldkamp en Wouter Tulp)

"Ik was de Coole cowbow. Ik ging schieten. Pieuw! Pieuw!"
"En ik was jonkvrouw prinses."
"Er zijn toch geen prinsessen in het wilde westen?"
"Wel hoor, eentje. Die was op bezoek."

Zo begint het prentenboek De coole cowboy. Een jongen en een meisje willen spelen. Voor het jongetje is dat een stoer spel, dat zich afspeelt in het wilde westen en waarbij er uiteraard heel wat moet gestreden worden.
Het meisje echter ziet het veel romantischer en sprookjesachtiger, met toverprinsessen in de riddertijd die ontvoerd en bevrijd worden en trouwen met hun held. Precies die tegenstelling is de rode draad van dit prentenboek en wordt door Tjibbe Veldkamp meesterlijk verwoord. De twee kinderen hebben elkaar nodig, maar willen voortdurend de lijn van het spel naar hun hand zetten. Het verhaal bestaat puur uit de dialoog die de kinderen met elkaar voeren. Tjibbe Veldkamp hanteert heel geloofwaardig die kinderlijke taal. Zo spreken de personages bijvoorbeeld constant in de verleden tijd, wat typisch is voor spelende kinderen.
Knappe illustraties ook van Wouter Tulp, waarbij vooral de humor opvalt. Zo dragen de soldaten uit het meisjesspel roze handschoenen, dragen ze roze vaandels en schilden met roze motieven. Veel humor in de lichaamshoudingen ook, bijvoorbeeld als je ziet in welke houdingen de vluchtende ridders op hun paard zitten terwijl ze voor een kogelregen het kasteel in vluchten. Maar de humor is toch op zijn best als je ziet hoe de personages er vaak onwennig staan bij te kijken, alsof ze niet weten wat ze in het andere verhaal komen doen.

Een heerlijk verhaal over sexeverschillen. Een ode ook aan het spelen en aan de kinderlijke fantasie.

Voor 5+

mijn score: ====

André Sollie jarig

2009-07-07T21:39:00.007+02:00

Vandaag wordt André Sollie 62. André evolueerde van illustrator via schrijver van leuke luchtige gedichtjes tot auteur van diepzinnige poëzie en hoogwaardig literair proza. Hij durft daarbij alle leeftijden aan zonder ook maar een moment op zijn knieën te gaan zitten.

Bij zijn poëziebundel Het ijzelt in juni (13+, Boekenwelp 1998) had ik voor het eerst een waaw-gevoel, zowel wat de gedichten als de illustraties betreft.

Met Wachten op matroos (5+, Gouden Griffel 2001, Boekenwelp 2001) schreef André een heerlijk prentenboek over verlangen, waarbij vooral de zuinigheid aan woorden een heel bijzondere sfeer oproept.

In Een raadsel voor Roosje (9+, Vlaamse Cultuurprijs Jeugdliteratuur 2008) komen illustraties, poëzie en proza weer heerlijk samen in een pakkend verhaal over verlies en troost.

Mijn score:

Het ijzelt in juni =====

Wachten op matroos ====

Nooit gaat dit over ===

Een raadsel voor Roosje =====

gelezen in de maand juni

2009-07-06T22:46:00.001+02:00

Pest (Henk van Kerkwijk) - 14+ ===
De muur moet weg! (Heidi Walleghem en Leen Van Durme) - 7+ ==
Hanna en ik (Bettina Wegenast en Kerstin Meyer) - 8+ ===
De coole cowboy (Tjibbe Veldkamp en Wouter Tulp) - 5+ ====
Balthazar, de eenzaamste ezel ooit (Inge Misschaert en Marieke Coenen) - 5+ ===
De ongelooflijk bijzondere boekeneter (Oliver Jeffers) - 5+ ===
Hugo, dichter en politieman (Carl Norac en Kristien Aertssen) - 5+ ===

je bent jong en je wil wat

2009-07-02T22:12:00.003+02:00

Gisteravond laat tijdens het zappen kwam ik uit op het laatste stukje van de TV Show van Ivo Niehe, waarin kinderen met talent aan bod kwamen. Ik kan echt opkijken naar kinderen en jongeren die al heel jong weten wat ze kunnen en welke richting ze uit willen gaan. Toen ik zelf zo oud was, droomde ik er nog van om een beroemd muzikant te worden. Het is heel anders uitgedraaid. Aan mijn muzikaal talent zit een grens. Maar ik ben nu wel perfect gelukkig met wat ik nu ben.

Op Youtube vond ik dit filmpje van Jake Haldenwang. Jake is dertien en speelt de pannen van het dak, alhoewel hij nog maar sinds zijn elfde gitaar speelt. En hij kiest voor muziek waarvan zijn leeftijdsgenoten naar alle waarschijnlijkheid nog nooit hebben gehoord. Ik kan daar echt van genieten. Niet alleen omdat Jake goed speelt, maar vooral ook omdat je gewoon voelt dat deze jongen een heel stukje wereld aan zijn voeten heeft liggen.

nee, ik ben geen fan

2009-07-01T21:50:00.000+02:00

Geniet met me mee van dit schitterend stukje jeugdliteratuur:

In de gang zag ik oom Adelmuis staan.

'De sleutel! Alstublieft, de sleutel!' brulde ik.

Ik kon het niet meer ophouden!

'Hè? Wat? Gepeupel?' vroeg mijn oom en hield zijn hand achter zijn oor, om beter te kunnen horen.

'De sleutel! De sleutel van het TOILET!'

'Wat moet jij met ballet?'

'OOOOOM!' gilde ik nog wanhopiger in zijn oor. 'Ik heb de sleutel van de wc nodig!'

'Ah, de sleutel, ja... ik weet niet waar ik die gelaten heb. Misschien in de keukenla, of in mijn bureau... of, nee...' mompelde mijn oom.

'HET IS DRINGEND, OOM! ZEER DRINGEND!' gilde Benjamin, en trok oom Adelmuis aan zijn mouw.

Geweldig toch, die spraakverwarring: sleutel-gepeupel, toilet-ballet. En dan die schitterend onverwachte wending wanneer die oom niet meer weet waar hij de sleutel heeft gelaten. Heel verrassend en origineel! Geweldige karakterschets, vooral van die oom met de enorm goed gekozen naam 'Adelmuis'. Sterk qua inlevingsvermogen ook, dit stukje proza. Je voelt als lezer haast werkelijk wat het hoofdpersonage doormaakt. En dan spreek ik nog niet over de heerlijk suggestieve illustraties van een sleutel met een kaartje 'toilet' aan vast, het rolletje wc-papier boven elke bladzijde (een plezierige knipoog naar het onderliggende thema) en de erg geslaagde verschillende lettertypes in de tekst. Klasse!

Dit is wat door de kinderen in Vlaanderen momenteel het meest gelezen wordt.

(Fragment uit Welkom op kasteel Vrekkenstein van Geronimo Stilton)

de koning is dood

2009-06-26T09:57:00.006+02:00

Een echte fan ben ik nooit geweest, maar een terugblik op de carriëre van Michael Jackson in de BRT Top 30 leert toch dat hij zichzelf niet voor niets de King of Pop mocht noemen. Michael stond met maar liefst 38 singles (solo) in de Top 30. Samen goed voor een notering van 349 weken. 10 singles konden de toppositie veroveren:

One day in your life voerde 3 weken de top aan en ging de strijd aan met The Caribbean disco show van Lobo en Japanese Boy van Aneka.

Billy Jean stond 1 week op 1 en moest de concurrentie aangaan met Goodnight Saigon van Billy Joel, Last night the deejay saved my life van Indeep en 99 luftballons van Nena.

Beat it haalde 3 weken de top en concurreerde met David Bowies Let's dance, Sweat dreams (are made for this) van Eurithmics en Comment ca va van The Shorts.

Thriller stond 2 weken op 1 en wedijverde met You are van Dolly Parton en Love of the common people van Paul Young.

I just can't stop loving you haalde 6 weken de top en concurreerde met Who's that girl van Madonna, Hélène van Julien Clerc en La bamba van Los Lobos. Het nummer werd pas van de eerste plaats gestoten door Michaels eigen Bad.

Bad stond 4 weken bovenaan en moest het opnemen tegen Boys van Sabrina en Never gonna give you up van Rick Astley.

Dirty Diana stond 3 weken bovenaan en ging de strijd aan met Nothing's gonna change my love for you van Glenn Medeiros, Ye ke Ye ke van Mory Kante en Fast car van Tracy Chapman.

Smooth criminal topte 2 weken en ging de concurrentie aan met Orinoco flow van Enya.

Black or white stond 5 weken op nummer 1 en nam het op tegen Let's talk about sex van Salt-n-Peppa en Smells like teen spirit van Nirvana.

Remember the time topte reeds enkele weken later en stond 1 week op 1, in een strijd met She goes nana van de Radios en I can't dance van Genesis.

Karlijn Stoffels jarig

2009-06-24T18:48:00.009+02:00

Vandaag wordt Karlijn Stoffels 62, de auteur van wie velen vinden dat ze de laatste tijd het literaire kinderboek de rug heeft toegedraaid. Of dat zo is laat ik voorlopig in het midden. Haar laatste boek Tegen de muur op ligt nog op mijn nachtkastje te wachten om gelezen te worden.

Wat zeker wel waar is, is dat Karlijn in het verleden prachtige dingen geschreven heeft. Mosje en Reizele bijvoorbeeld (12+, Gouden Zoen 1997, nominatie Gouden Uil 1997), een dramatisch verhaal over Joden tijdens de bezetting. Of Rattenvanger (14+, Zilveren Griffel 2001, nominatie Gouden Uil 2001), waarin de humor en zelfspot van hoofdpersonage Lori dit verhaal over ongewenste seksualiteit ver boven het modale probleemboek laat uitstijgen.

Maar mijn persoonlijke favoriet is toch Koningsdochter, zeemanslief (12+, nominatie Gouden Uil 2006). Een tijdloos, poëtisch verhaal waarin Karlijn Stoffels heerlijk lyrisch te werk gaat. De grote verhaallijn lijkt in dit boek ondergeschikt. Via kleine raakpunten worden individuele verhaallijnen aan elkaar geregen. Maar al deze verhalen maken duidelijk dat iedereen in zijn leven pijn tegenkomt en dat ook liefde zonder pijn niet bestaat.

mijn score:

Mosje en Reizele ====

Rattenvanger ====

Koningsdochter, zeemanslief =====

mijn lerares

2009-06-21T22:55:00.000+02:00

Vorige week schreef ik over al die leerkrachten van de lagere en middelbare school die me niet aan het lezen hebben gekregen. Vandaag vertel ik wie dan wel de eerste aanzet heeft gegeven. Haar naam herinner ik me wel. Ze heette Mieke Vantroyen en was mijn lerares Nederlands aan de normaalschool. Mieke was zo een dame die elk puntje op elke i eiste. Eentje die je beter niet tegen kon hebben. Heel principieel ook. Maar tegelijk ook iemand voor wie ik toch wel bewondering had. Jeugdliteratuur was haar dada. Ze wilde ons aan het lezen krijgen, niet omdat dat zo hoort in een opleiding voor leerkracht, maar omdat ze er zelf zo weg van was. En dat was het verschil met al die andere leerkrachten: ze sprak erover met passie.

Mieke bracht me in aanraking met Astrid Lindgren, Annie M.G.Schmidt, Jan Terlouw, Guus Kuijers Madeliefboeken (de enige waar ik niet van hield). Allemaal auteurs of boeken die zelfs eind jaren 80 al op gevorderde leeftijd waren, maar het was tenminste een begin.

We kregen de opdracht dat jaar vijf kinderboeken te lezen. En Mieke kreeg het voor elkaar dat ik inderdaad vijf boeken helemaal uit las. Geen zes, maar wel vijf. En ik herinner me dat ik De gebroeders Leeuwenhart toen het mooiste boek vond dat ik ooit gelezen had.

De toon was tenminste al een klein beetje gezet. Wie het vuur definitief aanwakkerde vertel ik een volgende keer.

Maar voor nu: hip hip hoera voor Mieke Vantroyen!

mijn droom

2009-06-18T22:23:00.004+02:00

Afgelopen nacht had ik nog eens zo een echte jongensdroom. Over ridders en soldaten in de middeleeuwen. Over een stad die belegerd werd. Over troepen die net op tijd te hulp schoten. En over een list die ervoor zorgde dat uiteindelijk de goeden konden winnen.

Heerlijk!

(Wil je weten hoe de list in elkaar zat? De goeden zaten allemaal op de tweede verdieping en de vijand op de eerste. Toen de vijand de goeden wilde bestormen kropen de goeden snel door de ramen naar buiten. De vijand vond dus niemand op de tweede verdieping. Vlug namen de goeden de plaats in van de vijand op de eerste verdieping, en met hun kruisbogen schoten ze omhoog door het plafond tot op de tweede verdieping. Echt waar! Zo simpel was oorlog voeren in de middeleeuwen.)

vaderdag

2009-06-15T22:04:00.003+02:00

Gisteren was voor mij mijn eerste vaderdag. De onthaalmoeder had iets voor me gemaakt en Miel had helemaal alleen... bij haar schoot gezeten toen ze het knutselde. Vertederend toch?

Dat vader zijn heb ik trouwens volop mogen practiseren. Zoonlief had de hele dag meer dan 39 graden koorts. Slapeloze nacht. Dokter van wacht. Troosten. Vertederend toch?

mijn leraar

2009-06-11T20:14:00.005+02:00

Onderwijsmensen en kinderen leesplezier bijbrengen. Het zijn twee dingen die - gelukkig enkele uitzonderingen buiten beschouwing gelaten - niet vaak te verenigen zijn. Ik ben allezins in mijn hele schoolloopbaan geen leraar tegengekomen die me kon doen inzien dat boeken lezen heel plezierig kan zijn. En daar kan ik me jaren later inwendig nog druk om maken.

Gisterenmiddag gingen Marleen en ik even wat eten in een restaurantje. En wie zat er enkele tafels verder? Mijn leerkracht Nederlands van het vierde middelbaar. Een man van wie me maar heel weinig is bijgebleven. Zelfs zijn naam herinner ik me niet meer. Maar één gebeurtenis staat nog glashelder ergens vooraan in mijn geheugen. We moesten van de man allemaal een boek lezen en een boekbespreking maken. We werden niet echt begeleid in onze boekenkeuze en dus wist ik niks beter uit te kiezen dan Richard Adams' Waterschapsheuvel. Toen ik de boekbespreking verbeterd terugkreeg stond er in rode pen op geschreven: Het is zo goed dat ik moeilijk kan geloven dat het van jou is. Voorzien van een schamele 7/10, alsof hij voor iets wat hij zo goed vond moeilijk een onvoldoende kon geven, maar mij toch ook niet echt wilde feliciteren met mijn werk. Nu geef ik toe dat ik het boek helemaal niet had uitgelezen. Me een beetje liefde voor literatuur bijbrengen had meneer niet voor elkaar gekregen. Maar de boekbespreking had ik wel degelijk van de eerste tot de laatste letter zelf gemaakt.

En gisteren zat hij daar dus aan een tafel bij het raam. Wat meer rimpels dan 23 jaar geleden. En met zijn wat chagrijnig kijkende vrouw naast zich een sensatiekrantje te lezen. Ik denk niet dat hij me herkend heeft. Ik zal op hem ook geen onvergetelijke indruk hebben nagelaten. En dat is misschien maar beter zo.

Bart Moeyaert jarig

2009-06-09T14:52:00.003+02:00

Vandaag wordt Bart Moeyaert 45. Bart is onmiskenbaar de absolute top van de Vlaamse jeugdliteratuur. Met weinig woorden weet hij op een fantastische manier sfeer te creëren in zijn boeken. Zijn karakters zijn stuk voor stuk sterk geschetst. Hij is de koning van het tussen de regels laten lezen. Maar Bart is nog veel meer dan dat. Hij is ook poëet, theatermaker...

Het is moeilijk om uit Barts oeuvre een paar titels te pikken. Haast al zijn werken van na 1990 zijn meesterwerken. Maar als ik toch een poging mag doen prijs ik vooral de beklemmende sfeer die van Blote handen (10+, Boekenleeuw 1996, Zilveren Griffel 1996, nominatie Gouden Uil 1996, Prijs van de Vlaamse Gemeenschap 1998, Deutsche Jugendliteraturpreis 1998) zo een pakkend avontuur maakt en de humor en taalvirtuositeit in De schepping (7+, Boekenleeuw 2004, Zilveren Griffel 2004, nominatie Gouden Uil 2004).

Bart stapelde de literaire prijzen in de loop der jaren alleen maar op. Maar zoveel talent heeft wel een nadeel. Bart Moeyaert wordt haast alleen nog met zichzelf vergeleken telkens er een nieuw boek van hem verschijnt.

mijn score:

Kus me ====

Blote handen =====

Mansoor, of hoe we Stina bijna doodkregen ====

Wespennenst ====

Het is de liefde die we niet begrijpen =====

Broere =====

Luna van de boom =====

Het beest heet Mona ====

Verzamel de liefde ====

De schepping =====

Olek schoot een beer ====

De baas van alles ====

kiezen

2009-06-07T14:23:00.003+02:00

Als het mogelijk is om op een partij tégen vreemdelingen te stemmen, dan moet het toch ook mogelijk zijn om vóór hen te kiezen. Daarom kleurde ik alle bolletjes achter namen van vreemde origine van een progressieve partij rood.

Bij wijze van statement...

groter

2009-06-06T22:13:00.005+02:00

Je bent bijna elf maanden oud. Je kan nog net niet kruipen. Je armpjes zijn zo vaak dat klein beetje te kort. Je kan je nog maar pas rechttrekken, maar niet hoog genoeg naar je zin... Dan smacht je ernaar je wereld groter te maken. Frustraties, huilen en stampvoeten, en af en toe toch al een kleine overwinning.

gelezen in de maand mei

2009-06-03T21:50:00.001+02:00

Wolf en hond (Sylvia Vanden Heede en Marije Tolman) - 6+ ====
Tommie en de torenhoge boterham (Lorraine Francis en Pieter Gaudesaboos) - 4+ ====
Al zijn eendjes (Christian Duda en Julia Friese) - 7+ =====
Operatie Bernie Buiten (Hilde Vandermeeren en Lotte Leyssens) -8+ ==
De blinde magiër (Wendy Stroobant) - 14+ ====

zeker lezen

2009-05-30T18:47:00.001+02:00

Het verhaal van Tommie en de torenhoge boterham werd door Pieter Gaudesaboos en Lorraine Francis bedacht, waarna deze laatste het uitschreef. Het jongetje Tommie heeft honger en maakt een boterham die zoveel laagjes telt dat hij door het dak van zijn huis groeit. Moeder en vader vinden dat allemaal prima, en telkens wanneer iemand hem feliciteert met zijn bouwwerk, antwoordt Tommie: "Maar ik ben nog lang niet klaar." Die herhaling is leuk voor de kleine lezer. Wanneer de boterham uiteindelijk dan toch klaar is, besluit Tommie dat hij meer zin heeft in een banaan.

Het verhaal is dus eenvoudig en toegankelijk, maar breekt op zich geen potten.

Die potten worden wel volop gebroken door de illustraties van Pieter Gaudesaboos. Het verhaal zelf is al heel wat jaren geleden bedacht en toen al maakte Pieter er illustraties bij, die echter nooit zijn uitgegeven. Die illustraties waren zeker niet slecht, maar droegen nog niet het typische Gaudesabooslabel dat de definitieve versie wel heeft. Zijn stijl van nu is geënt op de retrostijl, maar toch zo dat het ook kinderen van nu aanspreekt. Die stijl (bijvoorbeeld de vorm van de hoofden) vonden we ook al terug in Briek : Waar is de vogel? Heel veel oog voor detail ook, waarbij kinderen nog een heleboel dingen kunnen ontdekken die naast het verhaal een eigen leven leiden. Of hoe retro toch enorm vernieuwend kan zijn.

Pieter Gaudesaboos vertelde me onlangs dat hij denkt zijn definitieve stijl nu wel gevonden te hebben. En alhoewel ik er enorm van hou, hoopte ik toch stilletjes dat het niet waar zou zijn. Pieter kan volgens mij nog heel veel aan, en ik hoop dat hij zich steeds zal blijven vernieuwen, want deze jongeman is in staat ons nog heel veel moois te laten zien.

mijn restaurant

2009-05-27T22:09:00.004+02:00

De populaire realityreeks Mijn restaurant nadert de ontknoping. Ik moet toegen dat ik wel wat moeite heb met dit programma. Natuurlijk kunnen televisiemakers deelnemers maken en kraken door precies te kiezen wat ze wel en niet in beeld brengen. Maar dat is zo bij elk realityprogramma.

Wat me vooral stoort is dat deelnemers wordt toegelaten te proeven van hun levensdroom. Ze laten vaak hun werk achter zich om zich te storten in dit avontuur. En ze nemen op hun beurt personeel in dienst. Het is dan aan de kijker om simpelweg per sms te bepalen wie zijn droom en zijn werk verliest, met andere woorden wie ontslagen wordt en opnieuw kan gaan zoeken naar een inkomen.

Natuurlijk weten die deelnemers dat vooraf, maar daar gaat het mij niet om. Waar het mij om gaat is dat de gewone kijker wel enorm veel macht krijgt toebedeeld, zoveel dat hij kan beslissen over levensbelangrijke dingen voor een ander. En dat die kijker dat blijkbaar schromeloos doet. Zonder nadenken gauw een sms'je. Omdat je die ene nu eenmaal sympathieker vindt dan die andere. Dat daar entertainment van wordt gemaakt.

Brrrr, ik gruwel daarvan.

ijs

2009-05-25T21:55:00.005+02:00

Diegenen die me kennen weten dat ik verzot ben op ijsjes. Nu kan je met ijsjes heel veel kanten op: je hebt ze in alle kleuren, texturen en smaken, overgoten met chocola, slagroom en allerhande exotische sausjes, Italiaans of Australisch, als extra op een pannenkoek, met fruit...

Maar niets van dit alles. Ik wil enkel vanilleijs, zonder toevoeging van wat dan ook dat de smaak kan afleiden. Dat lijkt op het eerste zicht heel simpel, maar net dan worden mijn eisen wel heel erg hoog. Zo is er bijvoorbeeld geen enkel merk fabrieksijs dat ook maar in de buurt komt van waard om gegeten te worden. Ze hebben allemaal een vuile nasmaak waar ik echt niet van hou. Ook lang niet alle professioneel gedraaide ijsjes vallen bij mij in de gratie. Te romig of niet romig genoeg, te luchtig of niet luchtig genoeg. Ik heb een exacte voorstelling van hoe een perfect ijsje moet smaken, maar vraag me niet het te beschrijven.

Zo staat er op de plaats waar het Kanaal Kwaadmechelen-Dessel en het Kanaal Bocholt- Herentals bij elkaar komen een ijsvrouw van wie ik het ijs echt kan appreciëren. Ik had er gisteren een fietstocht van meer dan tachtig kilometer voor over om er te geraken. Passeerde onderweg allerlei ijsventers en ijsstalletjes die ik allemaal links (of rechts) liet liggen, met het risico dat de dame waar ik naar op weg was er die dag niet zou staan. Maar gelukkig was ze er wel. En 75 cent per bol, dat is best nog te doen.

Een andere plek die ik elke liefhebber kan aanraden is bij Popeye in Kessel-Lo. Een vrouwtje van ver in de gevorderde leeftijd baat in haar garage een ijssalon uit. Ze blaft al haar klanten af, ze heeft maar twee of drie smaken, maar who cares. Alles wat ik nodig heb is een paar bollen vanille en dat ik daar een zuur gezicht en een ongezellige plek bijkrijg kan me echt niets schelen.

Wie nog plaatsen weet waar ze lekker vanilleijs verkopen, mag het altijd laten weten.

zeker lezen

2009-05-20T21:47:00.007+02:00

Al zijn eendjes

(Christian Duda en Julia Friese)

Al zijn eendjes is zo een boek dat je zowel qua tekst als qua illustraties onmiddellijk omver blaast.
Het boek begint meteen met een van de prachtigste prenten die ik ooit van een bos heb gezien. Vooral wat sfeer betreft is deze illustratie magistraal. Bomen staan kriskras door elkaar. Dieren verschijnen voorzichtig van achter bomen en kijken de lezer wat angstig aan, terwijl ogen je vanuit de bomen geheimzinnig begluren. De prent van datzelfde bos die op de volgende bladzijde volgt is zelfs nog sprekender. Hier begint het verhaal met de zuinige woorden 'In een bos...'

In de bladzijden die volgen, maken we kennis met een eend die een ei uitbroedt en met een vos met honger. En meteen smaak je de heerlijke fijnzinnige humor die in de tekst zit.

Natuurlijk woonde er in dit bos een vos. De vos had geen ei en ook geen kuikentje. De vos had honger. Grote honger! Waar honger is, is lawaai, want een lege maag knort.

Wie honger heeft denkt aan eten en hoe je aan eten komt. Wie honger heeft denkt bijvoorbeeld aan eenden, aan eenden vangen, eenden eten - van die dingen. De vos heette Lodewijk.

De bladzijde eindigt met de profetische zin 'En zo leerden Lodewijk en het kuikentje elkaar kennen...' De illustratie op de volgende pagina is zo verrassend (ik verklap niet waarom) dat je niet anders kan dan hard lachen.
Meteen is de toon gezet. Lodewijk de vos krijgt te maken met het kuiken uit het ei van de eend en is aanvankelijk alleen geïnteresseerd het op te eten. Het kuiken daarentegen ziet Lodewijk als een vader. Terwijl de trek in een kuiken de rest van het verhaal werkelijk van de bladzijden spat - op een van de pagina's staat droogweg het recept van gestoofde eend - blijft Oscar het kuiken zich onschuldig en onwetend net buiten de muil van de vos houden.
Oscar groeit op tot een volwassen eend. Deze tijd overbruggen is volledig voor rekening van Julia Friese, die opnieuw via beweging en stilstaande beelden en met goedwerkende herhalingen enorm veel emoties in de illustraties weet op te roepen.
Als Oscar volwassen is, komt hij aanzetten met een vrouwtjeseend, Emma, die hij aan Lodewijk voorstelt. 'Ze is een prachteend!' zegt Oscar. En voor de lezer ontspint zich het dubbelzinnige taalspel rond het woord prachteend, wat voor Lodewijk natuurlijk iets heel anders betekent dan voor Oscar.
Met dit soort spitsvondigheden staat het boek vol. Humor en vertedering wisselen mekaar in een heerlijk tempo af, zowel in tekst als in illustraties. En een heel verhaal kan je je slechts één ding blijven afvragen: gaat de vos nu eindelijk wel of niet Lodewijk, en later ook Emma, opeten?

Voor 7+

mijn score: =====

hoezo kinderen lezen niet graag literair?

2009-05-15T09:34:00.003+02:00

Een aangename verrassing als ik de resultaten van onze bib bekijk voor Lees 17. Lees 17 is een soort Limburgse kinderjury waarbij geen enkele voorselectie gebeurd, behalve dat kinderen boeken lezen van Vlaamse auteurs of vertalers van het afgelopen jaar (tenminste voorlopig nog, volgend jaar verandert het concept). Van literair werk tot regelrechte brol, alles vind je in het lijstje terug.

En wat blijkt? Naast de populaire boeken waarvan een hoge score te verwachten valt, komen ook prettige resultaten uit de bus. Drie boeken waarvan je het misschien niet zou verwachten, zijn behoorlijk vaak tot zelfs erg vaak gelezen:

Een raadsel voor Roosje (André Sollie) wordt door kinderen gemiddeld op de 3de plaats in hun persoonlijke top 5 gezet.

Linus (Mieke Versyp, Sabien Clement en Pieter Gaudesaboos) staat gemiddeld op een 3,3de plaats.

De lange weg naar huis : het verhaal van Odysseus (Michael de Cock en Gerda Dendooven) krijgt gemiddeld zelfs een 2,3de plaats.

Moeten we kinderen dan toch niet onderschatten? Natuurlijk niet.

het schriftje van Edward van de Vendel

2009-05-12T21:11:00.006+02:00

Gisteren hadden we Edward van de Vendel te gast in de bibliotheek. Hij onthulde er zijn Gouden Lijstje. Wie deze blog volgt weet dat dat een plek is in onze eigen walk of fame.

Edward vertelde me dat hij bijna nooit thuis schrijft. Meestal schrijft hij op café of in de trein. Omdat hij drie uur treinen moest om bij ons te geraken had hij zijn schriftje ook mee. Het is een eenvoudig schriftje met een zwarte kaft en ertussenin een heleboel post-its gekleefd om gauw iets terug te vinden. Elk blad is tot het randje volgeschreven. Ik heb het even mogen inkijken. Een klein moment, maar voor mij toch wel bijzonder. Weten dat je verhalen in wording in je handen mag houden.

Op het filmpje zie je Edward terwijl hij met de kinderen een gedicht leest uit De groeten van Superguppie.

nooit meer apeldoorn bellen

2009-05-10T23:45:00.003+02:00

Na de verschrikkelijke gebeurtenissen op Koninginnedag in Apeldoorn heeft de verzekeringsmaatschappij Centraal Beheer beslist de slogan 'Even Apeldoorn bellen' niet meer te gebruiken.

Op Youtube kan je van hen gelukkig nog een massa hilarische reclamefilmpjes vinden. Dit is alleszins mijn favoriete spot.

Martha Heesen jarig

2009-05-06T16:28:00.010+02:00

Vandaag wordt Martha Heesen 61. Een dame die laat is beginnen schrijven, maar gelukkig toch nog prachtige dingen gemaakt heeft.

Mijn zusje is een monster (10+, Zilveren Griffel 2001) is alleszins een van mijn favoriete boeken. De titel zegt alles: Neeltje, een kind van vijf, terroriseert het hele gezin. Het is ongelooflijk hoe Martha Heesen dit personage neerzet. Als een kleine duivelin die psychologisch alles en iedereen lijkt te doorzien, een meestermanipulator is en zo elke situatie naar haar hand zet. Daarbij weet ze de charme van een onschuldig vijfjarig kleutertje wonderbaarlijk als grootste wapen uit te spelen. Als lezer kan je daar alleen maar met verbijstering naar staan kijken.

In Stekels (11+, Zilveren Griffel, nominatie Gouden Uil 2002) gaat het over twee kinderen die zich niet gedragen zoals hun ouders het willen. En waarvan iedereen ontzettend hard probeert te zoeken naar de oorzaak van hun gedrag. Maar niemand wil begrijpen dat ze gewoon aan het puberen zijn. Martha Heesen geeft op een fantastische manier de gevoelens en het zoeken van een puber weer.

Martha's meest besproken boek is ongetwijfeld Toen Faas niet thuiskwam (12+, Gouden Uil 2004). Opnieuw wordt een sterk portret neergezet, dit keer van Petrus, die de stukken bij elkaar probeert te houden in een gezin dat schijnbaar verwoest is. Heerlijk suggestieve schrijfstijl.

Bij het schrijven van dit stukje valt het me toch op dat Martha Heesens sterkste boeken alweer een paar jaar oud zijn. Hopelijk komt er gauw weer een meesterwerkje.

Uitspraak van Martha Heesen: "Voor de lange, droevige opstellen die ik schreef kreeg ik wel eens een negen-en-een-half, en een keer zelfs een prijs. Eerst dacht ik dat ik veearts wilde worden, maar uiteindelijk ging ik toch Nederlands studeren (vanwege die opstellen natuurlijk)."

mijn score:

Sterre en Joe ===

Mijn zusje is een monster ====

Stekels ====

Toen Faas niet thuiskwam =====

De ijzeren hemel ====

Maandag heeft vleugels ===

Watson ===

gelezen in de maand april

2009-05-05T22:00:00.001+02:00

Telfeest! (Jaak Dreesen en Soetkine Aps) - 4+ ===
Fiet wil rennen (Bibi Dumon Tak en Noëlle Smit) - 4+ ===
Door de lens (Frank Adam en Tom Schamp) - 7+ ====
Hoe het varken aan zijn krulstaart kwam (Gerda Dendooven) - 6+ ===
Schatjepatatje (Marita de Sterck en Ceseli Josephus Jitta) - 3+ ====
Tiffany Dop (Tjibbe Veldkamp) - 12+ ===
Bevroren Kamers (Jan De Leeuw) - 14+ ===
Meneer Grijs (Paul Verrept en Riske Lemmens) - 5+ ===
Naar het ziekenhuis (Imme Dros en Harrie Geelen) - 5+ ===

samen lekker kniezen

2009-05-04T23:26:00.003+02:00

Wie vandaag wat surfte tussen de verschillende blogs over jeugdliteratuur heeft gelukkig mogen merken dat hij niet alleen was met zijn verontwaardiging over de stiefmoederlijke behandeling van Onze Nationale Zender van de Gouden Uil voor jeugdliteratuur. Samen hebben we onze frustraties eens de vrije loop kunnen laten. En misschien dat Geen Mens Die Er Toe Doet het ooit zal lezen, het deed toch deugd.

Proficiat trouwens aan de makers van het kinderboekske Het geheim van de keel van de nachtegaal.

En het is aangenaam vast te stellen dat mijn voorspelling klopte.

Dan ben ik toch niet afgegaan.

Harm de Jonge jarig

2009-05-03T14:30:00.005+02:00

Vandaag wordt Harm de Jonge 70. Een dag voordat hij zichzelf misschien een eerste Gouden Uil cadeau doet.

In Jesse ‘ballewal-tsji’ (10+, Vlag & Wimpel 1999) geeft Harm de Jonge ontroerend mooi de hoop tegen beter weten in weer waaraan Jesse, die tracht te overleven in een platgebombardeerde Joodse wijk in de Tweede Wereldoorlog en wacht tot zijn ouders hem komen halen, zich vastklampt.

Vleugels voor Jorre (10+, nominatie Gouden Uil 2001) is een stuk lichtvoetiger, op het absurde af. Jorre, geboren met een groot hoofd, is hoogbegaafd of knettergek. Het is maar hoe je het bekijkt. Zijn vriendschap met het meisje Bonnie bestaat uit het aan elkaar ruiken op een klif en fantaseren over Vogeleiland. Daar is het waar Jorre naartoe wil. En daarom bouwt hij allerlei vliegende en neerstortende tuigen.

Harm de Jonges beste boek is voor mij Josja Pruis (11+, Woutertje Pieterse Prijs 2007, nominatie Gouden Uil 2007). De grote kracht van het boek zit hem echter in de manier waarop de kinderen Josja’s ziekte - schizofrenie - trachten te vatten. Ze proberen het te begrijpen, zoeken naar hun eigen kinderlijke interpretatie ervan en maken het op hun manier beeldend. Dat zorgt ervoor dat er een soort luchtigheid over het verhaal blijft hangen. Het wordt nooit te zwaar.

Wat ik vind van Tjibbe Tjabbes’ wereldreis (10+) kan je lezen in mijn stukje over de nominaties van de Gouden Uil van een paar dagen geleden.

Mijn score:
Jesse ‘ballewal-tsji’ ===
Vleugels voor Jorre ====
Josja Pruis ====
Tjibbe Tjabbes’ wereldreis ===

zon

2009-05-03T08:43:00.001+02:00

Wij hebben de laatste dagen alvast genoten van de zon.

uit zijn rol

2009-04-30T20:50:00.006+02:00

Ons land is in goeie handen. In geval van nood kunnen we altijd rekenen op onze militairen. Je weet wel, die echte mannen met dat stoere imago. Die je zo ziet door de modder ploeteren, onder prikkeldraad door kruipen, gevaarlijke deathrides maken over diepe kloven, ontieglijk vroeg opstaan om zwaar bepakt loodzware marsen te houden, door weer en wind, in de kou of in de hitte. En bovenal: nooit een krimp geven. Want een militair is een echte man.

Maar gisteren zag ik er toch een die even uit zijn rol viel. Ik stak op de autosnelweg net een groen minibusje vol onverzettelijke landverdedigers voorbij, toen een van die soldaten aan het raam een groot donzig hoofdkussen nam, dat wat opklopte, en het comfortabel achter zijn rug plaatste om er zich tegenaan te vlijen.

Het kan maar deugd gedaan hebben...

(Een fototoestel had ik helaas niet bij de hand, maar ik vond op het web een foto van een andere soldaat die even uit zijn rol viel.)

wie wint de gouden uil?

2009-04-27T17:03:00.010+02:00

Over precies een week worden de winnaars van de Gouden Uil voor jeugdliteratuur bekendgemaakt tijdens een uitzending op Canvas. Maar kijken hoef je niet meer te doen, want ik verklap nu al welk boek met het beeldje gaat lopen.

Twee outsiders en drie kanshebbers waarvan er één torenhoog favoriet is, zo ziet de shortlist er dit jaar uit. Het is natuurlijk altijd moeilijk je in te leven in de logica van de juryleden. In hoeverre speelt het bijvoorbeeld mee dat Harm de Jonge al zo vaak naast de Gouden Uil heeft gegrepen? En ook wat Joke van Leeuwen betreft is het al twaalf jaar geleden dat ze op het hoogste trapje mocht staan. Maar toch zijn deze twee voor mij de outsiders van dit jaar.

Harm de Jonge is zo een auteur die gewoon verdient ooit de Gouden Uil te winnen, maar ik hoop dat het toch niet met Tjibbe Tjabbes' wereldreis zal zijn. Een goed boek, dat alleszins, waarin de fantasie ongebreideld zijn gang mag gaan in een niet echt gebeurde ontdekkingsreis. Maar het boek is niet meer dan dat. Te weinig gelaagdheid dus om in aanmerking te komen voor de Gouden Uil. (winstkans 8%)

Een halve hond heel denken is het haast traditioneel informatief boek uit het lijstje. Voor Joke niet de eerste non-fictie, want met bijvoorbeeld Waarom een buitenboordmotor eenzaam is, was ze al eerder genomineerd. Een halve hond heel denken is een heel verrassend en interessant boek over het bedrog van het beeld, maar jammer voor Joke: de concurrentie is dit jaar sterker. (winstkans 12%)

Die concurrentie zou wel eens kunnen komen van Jaap Robben en Benjamin Leroy met Zullen we een bos beginnen? De auteur heeft heerlijke poëzie geschreven vanuit een ontwapenend kinderlijk standpunt. De tekeningen van Benjamin Leroy zijn niet gewoon illustraties bij de gedichten, maar geven op hun beurt die kinderlijke wereld voortreffelijk weer en vertellen zelf weer nieuwe verhalen. Volg bijvoorbeeld maar eens wat de kapitein en zijn tweekoppige bemanning uit het eerste gedicht nog allemaal verder beleven in de rest van deze bundel. (winstkans 20%)

Dat Els Beerten een kanjer van een historische roman heeft geschreven slaat niet alleen op het aantal bladzijden. Met Allemaal willen we de hemel heeft Els Beerten alleszins haar voorlopig meesterwerk geschreven. Met het boek heeft ze al bekroningen binnengehaald, en dat het op de shortlist van de Gouden Uil staat is niet meer dan verwacht. Terecht ook, want met het lezen van dit boek kan je laagje na laagje afpellen. In een rijk historisch kader moet je als lezer meebalanceren op de dunne scheidingslijn tussen goed en kwaad. (winstkans 27%)

Maar de winnaar van dit jaar wordt toch Het geheim van de keel van de nachtegaal. Peter Verhelst heeft met heel poëtische, muzikale taal het bekende sprookje herwerkt tot een paleis met heel veel extra torentjes en balkonnetjes. Carll Cneut heeft er met een schitterend kleurenpalet en heel sprekende personages magistrale illustraties bij getekend. Dit boek is een bewijs dat het geheel veel meer kan zijn dan de optelsom van wat auteur en illustrator hebben verwezenlijkt. De magie tussen Verhelst en Cneut werkt! Het was dan ook prettig te horen hoe ze vanmiddag tijdens Mezzo op Radio 1 vertelden dat wat hen betreft er nog geen einde is gekomen aan hun samenwerking. (winstkans 33%)